ទូរស័ព្: 0274 383 347
អាទិត្យ, 26-7-26 11:00:03

ទស្សនវិជ្ជាក្នុងការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer

ក្នុងវប្បធម៌ Khmer Nam Bộ ការសំពះប្រណមមិនមែនគ្រាន់តែជាកាយវិការសម្រាប់ស្វាគមន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាខាងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីសមភាព និងស្មារតីនៃការគោរពចំពោះភាពមិនទៀងទាត់។ គេតែងតែប្រៀបធៀបការប្រណមដៃនោះ ដូចជាការជូនផ្កាឈូកក្រពុំដល់អ្នកនៅចំពោះមុខ ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយរូបភាពនិមិត្តសញ្ញានេះ គឺជាសារដែលស្តីពីជីវភាពរស់នៅយ៉ាងមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។

កាយវិការសំពះរបស់ជនជាតិ Khmer ប្រៀបដូចជារូបភាពផ្កាឈូកក្រពុំដែលជូនដល់អ្នកនៅចំពោះមុខខ្លួន។

ខុសពីការចាប់ដៃដែលមានលក្ខណៈជាការទំនាក់ទំនងសង្គមក្នុងជីវភាពនៃការរស់នៅតាមបែបសម័យទំនើប ខណៈដែលលើកដៃសំពះប្រណមដៃខាងមុខដើមទ្រូងរបស់ជនជាតិ Khmer គឺជាភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងការពិចារណាមកលើខ្លួនឯង។

តាមទស្សនៈព្រះពុទ្ធសាសនា ដៃស្តាំតំណាងឱ្យ "ខ្លួនឯង" (អត្តា) ឯដៃឆ្វេងតំណាងឱ្យ "អ្នកដទៃ" (បរៈ)។ នៅពេលដែលបាតដៃទាំងពីរផ្គុំចូលគ្នា ព្រំដែនរវាង "ខ្លួនឯង" និង "អ្នកដទៃ" ត្រូវបានលុបបំបាត់ ដែលបង្ហាញពីគំនិតសមភាពយ៉ាងដាច់ខាតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៖ សត្វលោកទាំងអស់សុទ្ធតែមានពុទ្ធភាវៈដូចគ្នា ដោយមិនបែងចែកអ្នកមាន អ្នកក្រ ខ្ពស់ ឬទាបនោះឡើយ។

របៀបក្រាបថ្វាយបង្គំដោយឱនក្បាលដល់ដី គឺសម្រាប់តែកូនសិស្សដើម្បីបង្ហាញក្តីគោរពចំពោះគ្រូក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះ។

អត្ថន័យនោះបានផ្ញើតាមរយៈម្រាមដៃទាំង ៥ ដែលផ្គុំគ្នា តំណាងឱ្យខន្ធទាំង ៥ (បញ្ចខន្ធ) រួមមាន៖ រូប វេទនា សញ្ញា សង្ខារ និងវិញ្ញាណ ដែលជាធាតុទាំង ៥ (រួមទាំងធាតុចិត្ត) បង្កើតបានជារាងកាយ និងចិត្តរបស់មនុស្ស។ ការលើកដៃទាំងពីរ (បញ្ចខន្ធ) ឡើងមកត្រឹមដើមទ្រូង គឺជាការក្រើនរំលឹកអំពីភាពមិនស្ថិតស្ថេរនៃរាងកាយ អំពីច្បាប់ "រូបគឺសូន្យ សូន្យគឺរូប" ដើម្បីកុំឱ្យមនុស្សប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអត្តា។

ទន្ទឹមនឹងកាយវិការសំពះប្រណមដៃ ការឱនក្បាលក្រាបសំពះ ក៏មានអត្ថន័យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅផងដែរ។ មិនត្រឹមតែបង្ហាញនូវភាពគោរពតាមលក្ខណៈប្រពៃណី ឬសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាការឱនក្បាលចំពោះច្បាប់ធម្មជាតិដ៏តឹងរ៉ឹងតែយុត្តិធម៌បំផុត៖ គឺ ការកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ នៅចំពោះមុខវាលវដ្ដសង្សារដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចគេចផុតបានឡើយ។

ពិធីសំពះសុំពរជ័យពីចាស់ទុំនៅក្នុងវប្បធម៌បំបួសនាគរបស់ជនជាតិ Khmer។

ដូច្នេះហើយ ការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer មិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីទំនាក់ទំនងសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ។ រាល់ពេលលើកដៃឡើង មនុស្សកំពុងអនុវត្តមេរៀនអំពីការគោរព៖ គឺការដាក់ "អត្តា" ចុះ ក្រើនរំលឹកខ្លួនឯងអំពីភាពមិនទៀងនៃជីវិតមនុស្ស និងមើលទៅអ្នកនៅចំពោះមុខខ្លួនដោយកែវភ្នែកនៃសមភាព និងក្តីមេត្តាករុណា។ នោះហើយគឺជា "ព្រលឹង" នៃប្រាជ្ញាដ៏ពិតប្រាកដ ដែលលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយម្រាមដៃដ៏ស្រឡូនរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ទៀតផង៕

Danh Điệp

Tags:

លំនឹងទំនុកចិត្ត ខិតខំអស់ពីសមត្ថភាពបន្ទាប់ពីការរៀបចំភូមិ អនុសង្កាត់ឡើងវិញ

បន្ទាប់ពីការរៀបចំឡើងវិញ និងការបង្រួបបង្រួមភូមិ និងអនុសង្កាត់ស្របតាមគោលនយោបាយនៃការធ្វើឱ្យបរិធានរដ្ឋបាលមានភាពប្រសើរឡើង បណ្តាភូមិភាគជាដែលមានជនរួមជាតិ Cà Mau រស់នៅច្រើនទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានរដ្ឋបាលធំទូលាយជាង ហើយចំនួនប្រជាជន និងតម្រូវការខាងកាងារក៏ច្រើនជាងមុន។ ក្នុងបរិបទនេះ កងជួរកម្មាភិបាលបក្ខជនជាជនជាតិ Khmer នៅតែបន្តដើរតួនាទីនយោបាយស្នូលនៅតាមមូលដ្ឋាន ក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់ដ៏សំខាន់រវាងគណៈកម្មាធិការបក្ស រដ្ឋអណាចភូមិភាគ និងប្រជាជន ពង្រឹងផែនមហាសាមគ្គីទូទាំងជនជាតិ និងបង្កើតសន្ទុះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍភូមិភាគផងដែរ។

អស្ចារ្យនៃទំនៀមរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ជនជាតិ Hoa

ជាប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏ស្រស់ស្អាត ពិធីមង្គលការរបស់សហគមន៍ Hoa នៅ Cà Mau ថ្វីត្បិតតែមានភាពសាមញ្ញជាងសម្រាប់ជីវិតសម័យទំនើបសព្វថ្ងៃក៏ដោយ ក៏នៅតែរក្សាបានទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនផងដែរ។

និមិត្តរូបនៃទេពប្រណមក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer

នៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង វត្តអារាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer មិនត្រឹមតែជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរក្សានូវតម្លៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ពិសេសមួយផងដែរ។ រូបចម្លាក់ទេពប្រណម ដែលដៃទាំងទ្វេលើកប្រណមសំពះគោរពនៅតាមមុខខ្លោងទ្វារវត្ត តំណាងឱ្យស្មារតីនៃការការពារព្រះធម៌ និងចរិយាមារយាទរបស់ប្រជាជន Khmer ផងដែរ។

ចង្វាក់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងនៃសិល្បៈប្រជាប្រិយ Khmer Nam Bộ របាំស្គរឆៃយុំាគឺជាទម្រង់សិល្បៈសម្តែងដ៏ពិសេសមួយ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងតន្ត្រី របាំ និងស្មារតីខាងក្បាច់គុន។ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏រស់រវើក និងចលនាដ៏ខ្លាំងក្លា ភ្លេងឆៃយុំាមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់បរិយាកាសរស់រវើកនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យកម្លាំងសាមគ្គី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ទៀតផង។

នំបញ្ចុកខ្ទិះដូង ម្ហូប Khmer ដ៏ពិសេសមួយមុខ

និយាយអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ ក្រៅពីសម្លទឹកនំបញ្ចុក ឬម្ហូបដែលធ្វើឡើងដោយមាំប្រហុក នំបញ្ចុកខ្ទិះដូង មិនអាចមើលរំលងបាននោះទេ។ ម្ហូបសាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានសារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌នេះលេចឡើងនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើននៅតំបន់ Nam Bộ ជាទីតាំងដែលប្រជាជន Khmer រស់នៅច្រើនកុះករ ជាពិសេសនៅ An Giang ជាតំបន់ដែលនំបញ្ចុកខ្ទិះដូងក្លាយជារសជាតិពិសេសមួយដែលភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនចង់ភ្លក់។

ចង្វាក់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងនៃសិល្បៈប្រជាប្រិយ Khmer Nam Bộ របាំស្គរឆៃយុំាគឺជាទម្រង់សិល្បៈសម្តែងដ៏ពិសេសមួយ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងតន្ត្រី របាំ និងស្មារតីខាងក្បាច់គុន។ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏រស់រវើក និងចលនាដ៏ខ្លាំងក្លា ភ្លេងឆៃយុំាមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់បរិយាកាសរស់រវើកនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យកម្លាំងសាមគ្គី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ទៀតផង។

ចង្វាក់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងនៃសិល្បៈប្រជាប្រិយ Khmer Nam Bộ របាំស្គរឆៃយុំាគឺជាទម្រង់សិល្បៈសម្តែងដ៏ពិសេសមួយ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងតន្ត្រី របាំ និងស្មារតីខាងក្បាច់គុន។ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏រស់រវើក និងចលនាដ៏ខ្លាំងក្លា ភ្លេងឆៃយុំាមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់បរិយាកាសរស់រវើកនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យកម្លាំងសាមគ្គី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ទៀតផង។

តួកំប្លែងក្នុងនាដសាស្រ្តយូកេ

នាដសាស្រ្តយូកេបានធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនា ចាប់អារម្មណ៍ជាយូរណាស់មកហើយ តាមរយៈរឿងបុរាណដែលពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនា ក៏ដូចជាភាពអង់អាចក្លាហាន យ៉ាងរំជួលចិត្ត។ ប៉ុន្តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា តួអង្គកំប្លែងគ្មានក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃរឿងល្ខោនយូកេនៅសម័យបុរាណនោះឡើយ។ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់តួអង្គនេះ គឺជាភស្តុតាងដ៏រស់រវើកនៃគំនិតរវាសរវៃ ច្នៃប្រតិដ្ឋ និងការផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយការរស់នៅជាក់ស្តែងរបស់សិល្បករ Khmer ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ នៃសតវត្សរ៍មុន។

ពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មរបស់ជនជាតិ Hoa

សម្រាប់សហគមន៍ Hoa ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មគឺជាប្រពៃណីដ៏យូរអង្វែងមួយដែលមានដើមកំណើតមកពីគំនិតផ្តួចផ្តើមនៃសាសនាខុងជឺ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើស្មារតីនៃ "ភាពស្មោះត្រង់ និងការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះកូនៗមកលើឪពុកម្តាយ និងអ្នកមានគុណ"។ នេះមិនត្រឹមតែជាលក្ខណៈដ៏ស្រស់ស្អាតនៃជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាឱកាសសម្រាប់កូនចៅគ្រប់គ្នាសម្តែងនូវការគោរពដឹងគុណ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចគោរពប្រតិបត្តិចំពោះឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួនផងដែរ។

ដំណើរជីវិតតាមរយៈខ្សែអំបោះក្រហម

ក្នុងជំនឿរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ពិធីចងដៃខ្សែអំបោះមិនមែនគ្រាន់តែជាទំនៀមទម្លាប់នោះទេ វាជា "ខ្សែកំណត់វាសនា" ដែលរួមដំណើរការជាមួយមនុស្សម្នាក់ៗលើជីវិតរស់នៅរបស់រៀងខ្លួន។ ចាប់តាំងពីសម្លេងយំដំបូងនៅពេលកើតរហូតដល់បាត់បង់ជីវិត រាល់ដំណើរការសំខាន់ៗក្នុងការស់នៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ត្រូវបានសម្គាល់ និងការពារដោយខ្សែក្រហមដ៏ពិសិដ្ឋនេះឯង។

សហគ្រាស - ម៉ាក