តំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ គឺជាតំបន់រស់នៅរួមគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូនទាំង ៣ រួមមាន Kinh - Khmer - Hoa។ អាស្រ័យការលាយឡំគ្នានេះបានបង្កើតវប្បធម៌មុខម្ហូបម្ហូបដ៏សម្បូរបែប ចម្រុះ និងប្លែកទៀតផង។ ប្រសិនបើសម្ល ជាមុខម្ហូនប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅពេលដែលវាបានចូលមកក្នុងជីវភាពរបស់ប្រជាជន Kinh ក្នុនៅតាមតំបន់ដីសណ្តរទន្លមេគង្គ មុចម្ហូបនេះត្រូវបានសម្របខ្លួនយ៉ាងបត់បែនដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងរសជាតិក្នុងស្រុក និងគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅភូមិភាគ។
បណ្តាគ្រឿងទេសដ៏ប្រចាំសម្រប់ឱ្យការស្លសម្ល។
ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងត្រីងៀតជាមួយនឹងវិធីចម្អិន សម្លបែបប្រពៃណី បង្កើតបានជាម្ហូបមួយប្រភេទដែលទាំងស៊ាំ និងប្លែកបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់អំពីដំណើរការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ក្នុងម្ហូប Nam Bộ។
សម្ល គឺជាមុខម្ហូបដ៏ប្រចាំសម្រាប់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ពីព្រោះវាមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ និងបែបស្រុកស្រែទៀតផង។ ខុសប្លែពីសម្លប្រពៃណី Khmer បងប្អូនជនជាតិ Kinh ក៏បានច្នៃសម្លនេះដោយប្រើជាច្រើនប្រភេទត្រីងៀត មានដូចជា៖ ត្រីទ្រនេល ត្រីប្រា ជាពិសេសដែលឆ្ងាញ់ជាងគេគឺងៀតត្រី ត្រីក្រាញ់ ត្រីឆ្មា និងជាពិសេសត្រីពស់ស្ងួតដ៏ត្រីរុងសមុទ្រសម្រាប់ជាជាគ្រឿងផ្សំដ៏សំខាន់ផងដែរ។ ត្រីងៀតមានរសជាតិសម្បូរបែបប្លែក បង្កើតបានជាទឹកស៊ុបបែបធម្មជាតិសុទ្ធសាត ព្រមទាំងមានក្លិនក្រអូបប្លែក។ ម្ហូបនេះប្រើគ្រឿងទេស Khmer ដែលធ្លាប់និយមប្រើដូចជា ស្លឹកគ្រៃ រមៀត បាយកូនម៉ែ ឬអម្ពិល ត្រយោងចេក (ឬក៏ដើមចេកហាន់) ម្អម ជីរអង្កាម និងម្ទេស ប៉ុន្តែទាំងនេះត្រូវបានកែសម្រួលឱ្យសមស្របទៅនឹងរសជាតិរបស់ជនជាតិ Kinh។ អាស្រ័យការកែសម្រួលនេះបង្កើតបានជាការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងវប្បធម៌ម្ហូបនៃជនជាតិទាំងពីរ។
ត្រីងៀតមានរសជាតិឆ្ងាញ់ជាប្រចាំខណៈពេលដែលបានស្ល ទឹកសម្លលាយបញ្ចូលគ្នាជាមួយគ្រឿងផ្សំបង្កើរបានរស់ជាតិគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ។
ការលេចឡើងរបស់ត្រីងៀតដែលចម្អិនរួមជាមួយសម្លអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរួមរស់ជាមួយគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងជនជាតិ Khmer និងជនជាតិគិញនៅតំបន់ Nam Bộ ទាំងមូលផងដែរ។ ម្ហូបនេះមិនមែនគ្រាន់ត្រឹមជាប្រភេទសម្លស៊ុបបែបស្រុកស្រែនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសក្ខីភាពដ៏រស់រវើកមួយចំពោះការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងការសម្របខ្លួននៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជននៅតំបន់ដីសណ្តរមេគង្គផងដែរ។
សម្ល ជាមុខម្ហូបដែលពេញនិយម បង្ហាញពីដំណើរការលារឡំបញ្ចូលគ្នារវាងវប្បធម៌ខាងមុខម្ហូប Nam Bộ។
សព្វថ្ងៃនេះ សម្លត្រីងៀតតែងត្រូវបានគ្រួសារជាច្រើននៅតំបន់ណាមបូនិយមចូលចិត្ត ដោយសារតែរសជាតិបែបជនបទ សម្បូរបែប និងប្លែករបស់វា។ ភ្លក់រសជាតិម្ហូបនេះមិនត្រឹមតែជាការទទួលបានរសជាតិពិសេសនៃតំបន់បឹងបួរប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងទទួលយកនូវការលាយបញ្ចូលគ្នាដ៏ស្រទន់នៃវប្បធម៌ Khmer និង Kinh នៃការរៀបចំគ្រឿងទេស និងការភ្លក់រសជាតិរបស់វា៕
Danh Nguyên
