ក្នុងជំនឿរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ពិធីចងដៃខ្សែអំបោះមិនមែនគ្រាន់តែជាទំនៀមទម្លាប់នោះទេ វាជា "ខ្សែកំណត់វាសនា" ដែលរួមដំណើរការជាមួយមនុស្សម្នាក់ៗលើជីវិតរស់នៅរបស់រៀងខ្លួន។ ចាប់តាំងពីសម្លេងយំដំបូងនៅពេលកើតរហូតដល់បាត់បង់ជីវិត រាល់ដំណើរការសំខាន់ៗក្នុងការស់នៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ត្រូវបានសម្គាល់ និងការពារដោយខ្សែក្រហមដ៏ពិសិដ្ឋនេះឯង។
"វត្ថុការពារខ្លួន" ក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃជីវិត
ដំណើរជីវិតរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងខ្សែអំបោះក្រហមចាប់ខ្លួនទើបតែប្រសូត្រចេញ និងធំដឹងក្តី។ មនុស្សចាស់ៗចងដៃខ្សែអំបោះសម្រាប់ទារកទើបនឹងកើតសម្រាប់ជាវត្ថុការពារ ដើម្បីបណ្តេញវិញ្ញាណអាក្រក់ទាំងពួង និងបួងសួងសូមឱ្យទារកមានសុខភាពល្អ និងឆាប់ធំធាត់។
ជំនាញ និងភាពស្មោះត្រង់របស់អ្នកដែលធ្វើពិធីកិច្ចផ្សេងៗត្រូវបានបង្កប់ក្នុងសរសៃខ្សែអំបោះក្រហម ដោយបង្ហាញពីបំណងប្រាថ្នាសម្រាប់សុខភាព សំណាងល្អ និងសន្តិភាពសម្រាប់អ្នកទទួល។
នៅពេលដែលពួកគេធំដឹងក្តី ខ្សែអំបោះក្រហមនៅតែបន្តមានវត្តមាននៅក្នុងពិធីសំខាន់ៗរបស់ខ្លួន។ សម្រាប់យុវវ័យជាកូន ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ពិសិដ្ឋបំផុតគឺពិធីបំបួសនាគក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។ ជាមួយផ្សែងធូបដ៏ឱឡារិកក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬក៏បុណ្យចូលព្រះវស្សា ខ្សែអំបោះក្រហមត្រូវបានចងដៃនាគ (អ្នកសាងផ្នួស) ជាការរំលឹកពីភាពកត្តញ្ញូ និងការបន្តរក្សាតម្លៃខាងវិញ្ញាណ ព្រមទាំងការប្រោសព្រំរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍចរិតលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួន។
ពង្រឹងចំណងនៃក្តីស្រឡាញ់ និងភាពជាដៃគូរហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃជីវិត
ចាកចេញពីវត្តអារាម ត្រលប់ទៅជីវិតលោកិយវិញ ជំហានបន្ទាប់ក្នុងជីវិតគឺការកសាងសង្គមគ្រួសារ។ ក្នុងពិធីមង្គលការបែបប្រពៃណី Khmer ខ្សែអំបោះបានក្លាយជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបាននៃការពង្រឹងចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍។ កូនក្រមុំ និងកូនកំលោះ ក្នុងសម្លៀកបំពាក់ដ៏រស់រវើករបស់ខ្លួន រួមគ្នាដើម្បីឱ្យឪពុកម្តាយ និងសាច់ញាតិចងដៃដោយខ្សែអំបោះក្រហម។ នោះគឺជាសច្ចាប្រណិធាននៃភាពស្មោះត្រង់ ដោយបង្រួបបង្រួមមនុស្សចម្លែកពីរនាក់ឱ្យក្លាយជាគ្រួសារដ៏ពេញលេញ និងសុភមង្គលជាទីបំផុត។
សម្រាប់កុលបុត្រអ្នកសាងផ្នួស ឬហៅថានាគដែលត្រូវានចងដៃដោយខ្សែអំបោះ តំណាងឱ្យភាពថ្លៃថ្នូរនៃការបន្តជំនាន់ និងការអភិរក្សតម្លៃខាងវិញ្ញាណដ៏សំខាន់ក្នុងជីវិតវប្បធម៌ Khmer។
មិនត្រឹមតែអមដោយសេចក្តីរីករាយនោះទេ ខ្សែអំបោះក្រហមក៏បម្រើជាយុថ្កាខាងវិញ្ញាណក្នុងអំឡុងពេលនៃភាពទន់ខ្សោយ ឬការជួបគ្រោះអាក្រក់កើតឡើងផងដែរ។ នៅពេលកើតមានជំងឺ ឬប្រឈមមុខនឹងសំណាងអាក្រក់ផ្សេងៗ បងប្អូន Khmer ក៏ប្រារព្ធពិធីបក់ព្រលឹង (រំដោះគ្រោះ)។ ពិធីនេះ ខ្សែអំបោះក្រហមមានតួនាទីជា "អ្នកថែរក្សាវិញ្ញាណ" ដែលភ្ជាប់រាងកាយ និងព្រលឹង ដោយអធិស្ឋានសុំការជាសះស្បើយរបស់អ្នកជំងឺ និងការរម្ងាប់វិញ្ញាណឱ្យប្រសើរឡើងវិញទៀតផង។
អស់មួយជីវិតរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ខ្សែអំបោះក្រហមគឺជាសាក្សីនៃដំណើរឆាកជីវិតរបស់ខ្លួន។ វាមិនត្រឹមតែបង្កប់នូវតម្លៃស្នូល៖ សុវត្ថិភាព សុខភាពពេញបរិបូណ៌ និងសុភមង្គលប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជា "ខ្សែអំបោះវប្បធម៌" ដ៏ពិសិដ្ឋផងដែរ ដើម្បីការថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជនជាតិពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ទៀតផង៕
Đờ Ni - Danh Điệp
