នាដសាស្រ្តយូកេបានធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនា ចាប់អារម្មណ៍ជាយូរណាស់មកហើយ តាមរយៈរឿងបុរាណដែលពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនា ក៏ដូចជាភាពអង់អាចក្លាហាន យ៉ាងរំជួលចិត្ត។ ប៉ុន្តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា តួអង្គកំប្លែងគ្មានក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃរឿងល្ខោនយូកេនៅសម័យបុរាណនោះឡើយ។ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់តួអង្គនេះ គឺជាភស្តុតាងដ៏រស់រវើកនៃគំនិតរវាសរវៃ ច្នៃប្រតិដ្ឋ និងការផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយការរស់នៅជាក់ស្តែងរបស់សិល្បករ Khmer ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ នៃសតវត្សរ៍មុន។
តួអង្គកំប្លែងក្នុងនាដសាស្រ្តយូកេ Khmer Nam Bộ។
ក្នុងអំឡុងឆ្នាំដ៏លំបាកនៃទសវត្សរ៍ទី ៨០ លក្ខណៈបច្ចេកទេសលើឆាកមានការខ្វះខាត ជាពិសេសប្រព័ន្ធសំឡេង និងពន្លឺដែលតែងជួបបញ្ហា។ ពេលដែលរឿងល្ខោនកំពុងឈានដល់ចំណុចកំពូល បើអំពូលភ្លើងដាច់ ឬប្រព័ន្ធសំឡេងមានបញ្ហា នោះបុគ្គលិកបច្ចេកទេសនឹងត្រូវឡើងលើឆាកដើម្បីជួសជុលដោយចំហ ធ្វើឱ្យដាច់ចង្វាក់អារម្មណ៍របស់អ្នកទស្សនា និងបាត់ភាពថ្លៃថ្នូរតាមបែបសិល្បៈ។
យោងតាមលោក Châu Phát អ្នកស្រាវជ្រាវខាងវប្បធម៌ Khmer អតីតសមាជិកគណបក្សខេត្ត និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការរណសិរ្សមាតុភូមិ Việt Nam ខេត្ត Bạc Liêu (ចាស់) ឱ្យដឹងថា៖ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ សិល្បករនាសម័យនោះបានបង្កើតគំនិតដ៏ក្លាហានមួយ៖ ជំនួសឱ្យឱ្យបុគ្គលិកបច្ចេកទេសឡើងលើឆាកដោយផ្ទាល់ ពួកគាត់បានបង្កើតបន្ថែមតួអង្គកំប្លែង។ ពេលមានបញ្ហាបច្ចេកទេសកើតឡើង តួអង្គកំប្លែងនឹងបង្ហាញខ្លួននៅលើឆាកដោយកាយវិការកំប្លែង និងពាក្យសម្តីកំប្លុកកំប្លែង ដើម្បីទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់អ្នកទស្សនា ហើយធ្វើឱ្យបរិយាកាសកាន់តែរស់រវើក។ ពេលដែលសំឡេងសើចលាន់ឮឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយភាពធុញថប់ក្នុងការរង់ចាំ បុគ្គលិកបច្ចេកទេសអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានដោយស្ងាត់ស្ងៀម ដោយមិនធ្វើប៉ះពាល់ដល់បរិយាកាសសិល្បៈ។ ដូច្នេះហើយ ទើបពេលខ្លះអ្នកទស្សនាឃើញកាយវិការរបស់តួអង្គកំប្លែងហាក់ដូចជាមិនពាក់ព័ន្ធអ្វីទៅនឹងសាច់រឿងដែលកំពុងសម្តែងសោះឡើយ។
ក្នុងល្ខោនយូកេ តួអង្គកំប្លែងបានក្លាយជាព្រលឹងដែលនាំមកនូវសំណើចយ៉ាងរីករាយ បង្ហាញពីភាពស្រឡាញ់ជីវិត និងភាពសុទិដ្ឋិនិយមរបស់សិល្បករ Khmer។
គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះមិនត្រឹមតែដោះស្រាយបញ្ហាផ្នែកខាងក្រោយឆាកបានល្អប៉ុណ្ណោះ ទេ ថែមទាំងនាំមកនូវភាពស្រស់ស្រាយដល់នាដសាស្រ្តយូកេទៀតផង។ តួអង្គកំប្លែងបានក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់ដ៏កំប្លុកកំប្លែង កាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងរឿងសោកនាដកម្ម និងនាំមកនូវបរិយាកាសសប្បាយរីករាយ និងស្និទ្ធស្នាលដល់អ្នកទស្សនា។ សិល្បករដែលសម្តែងជាតួអង្គកំប្លែងពេលនេះ មិនត្រឹមតែត្រូវការជំនាញសម្តែងល្អប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានសមត្ថភាពក្នុងការដោះស្រាយស្ថានការណ៍ភ្លាមៗចំពោះមុខគ្រប់ស្ថានភាពដែលកើតឡើងនៅលើឆាកទៀតផង។
ឆ្លងកាត់ពេលវេលា ពីដំណោះស្រាយបច្ចេកទេសគ្រាអាសន្ន តួអង្គកំប្លែងបានរក្សាទុកជាផ្លូវការ និងបានក្លាយជាផ្នែកមួយមិនអាចខ្វះបានក្នុងរឿងល្ខោនយូកេរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ តួអង្គនេះបានបញ្ជាក់ពីកម្លាំងជីវិតដ៏រឹងមាំ ដោយក្លាយជាព្រលឹងនាំមកនូវសំណើចយ៉ាងរីករាយ បង្ហាញពីភាពស្រឡាញ់ជីវិត និងភាពសុទិដ្ឋិនិយមរបស់សិល្បករ Khmer។ រឿងរ៉ាវអំពីតួអង្គកំប្លែងគឺជាភស្តុតាងដ៏រស់រវើកបង្ហាញថាសិល្បៈពិតប្រាកដមិនដែលបែកចេញពីដង្ហើមនៃជីវិតឡើយកន្លែងដែល លំបាកជាក់ស្តែងក៏អាចក្លាយជាចំណែកសិល្បៈដ៏មានលក្ខណៈមនុស្សជាតិ៕
Đờ Ni - Danh Điệp
