នៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង វត្តអារាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer មិនត្រឹមតែជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរក្សានូវតម្លៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ពិសេសមួយផងដែរ។ រូបចម្លាក់ទេពប្រណម ដែលដៃទាំងទ្វេលើកប្រណមសំពះគោរពនៅតាមមុខខ្លោងទ្វារវត្ត តំណាងឱ្យស្មារតីនៃការការពារព្រះធម៌ និងចរិយាមារយាទរបស់ប្រជាជន Khmer ផងដែរ។
បណ្តារូបសំណាកទេពប្រណមនៅតាមវត្តអារាម Khmer។
យោងតាមទស្សនៈនៃព្រះពុទ្ធសាសនា នេះគឺជាទេវតាដែលរស់នៅលើឋានសួគ៌។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគេចុះមកឋានមនុស្សដោយស្ម័គ្រចិត្តដើម្បីការពាររតនៈទាំង ៣ និងស្វាគមន៍អ្នកពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយទៀតផង។ តាមរយៈស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់សិប្បករ ទេពប្រណមមើលទៅស្រស់ស្អាតមិនគួរឱ្យជឿជាមួយនឹងសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីដែលតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការដ៏ល្អប្រណិត ទឹកមុខតែងបញ្ចេញនូវក្តីមេត្តាករុណា សន្តិភាព និងភាពជាអមតៈជាមួយគ្រប់វេលាកាល។
រូបចម្លាក់ទេពប្រណមឈើដ៏មានតម្លៃនៅតាមទ្វារបង្អួចនៃព្រះវិហារ បង្កើតចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ខាងស្ថាបត្យកម្ម Khmer។
រូបសំណាកទេពប្រណមតែងត្រូវបានដាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ដោយមានតួនាទីជាអ្នករង់ចាំស្វាគមន៍ និងការពារជានិច្ច។ ចាប់ពីច្រកចូល រូបសំណាកទេពប្រណមដ៏អស្ចារ្យដែលតម្រង់ជួរទាំងសង្ខាងផ្លូវឈរស្វាគមន៍ភ្ញៀវជិតឆ្ងាយគ្រប់ទិសទី។ នៅក្នុងព្រះវិហារ រូបចម្លាក់ទេពប្រណមតែងត្រូវបានគេចម្លាក់យ៉ាងល្អប្រណិតនៅលើទ្វារបង្អួច។ នៅកន្លែងដ៏ពិសិដ្ឋបំផុត រូបសំណាកទេពប្រណមទាំងពីរអង្គារត្រូវបានដាក់ស៊ីម៉េទ្រីនៅសង្ខាងនៃអាសនៈព្រះពុទ្ធ ដោយលុតជង្គង់គោរពសំពះ នេះជានិមិត្តរូបនៃការគោរពយ៉ាងដាច់ទៅលើអារិយបុគ្គលដែលបានត្រាស់ដឹង។
ឆ្លងកាត់ស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសព្វរបស់សិប្បករ Khmer រូបសំណាកទេពប្រណមតែងបញ្ចេញសម្រស់យ់ាងស្រស់ស្អាតជាមួយសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីដ៏ល្អប្រណិត និងព័ណ៌ភ្លឺចិញ្ចាច។
ឆ្លងកាត់ជាច្រើនសតវត្ស ទេពប្រណមនៅតែមានវត្តមានតាមច្រកទ្វារចេញចូលនៃព្រះវិហារ ទាំងនេះបានបង្ហាញពីសុច្ឆន្ទៈ និងការគោរពបូជា។ រូបភាពនេះមិនត្រឹមតែជាលក្ខណៈដ៏ពិសេសខាងវិស័យសិល្បៈប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរួមចំណែកបង្កើតជាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរសម្រាប់ក្នុងលំហូរនៃព្រះពុទ្ធសាសនា Việt Nam ផងដែរ៕
Đờ Ni - Danh Điệp
