ទូរស័ព្: 0274 383 347
អង្គារ, 14-7-26 17:57:14

ស្គរឆៃយុំា

ចង្វាក់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងនៃសិល្បៈប្រជាប្រិយ Khmer Nam Bộ របាំស្គរឆៃយុំាគឺជាទម្រង់សិល្បៈសម្តែងដ៏ពិសេសមួយ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងតន្ត្រី របាំ និងស្មារតីខាងក្បាច់គុន។ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏រស់រវើក និងចលនាដ៏ខ្លាំងក្លា ភ្លេងឆៃយុំាមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់បរិយាកាសរស់រវើកនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យកម្លាំងសាមគ្គី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ទៀតផង។

សិល្បៈរបាំឆៃយុំារបស់ Khmer ក៏ត្រូវបានក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ ដាក់បញ្ចូលជាបេតិកភណ្ឌអរូបីជាតិផងដែរ។

ឆៃយុំាជាទម្រង់សិល្បៈតន្រ្តីបុរាណ Khmer Nam Bộ មួយប្រភេទដែលតែងមានវត្តមានក្នុងបណ្តាពិធីបុណ្យទានប្រពៃណី។ ទម្រង់សិល្បៈនេះមានប្រវត្តិដ៏យូរអង្វែងនៃការតភ្ជាប់ជាមួយនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ហើយជារឿយៗត្រូវបានសម្តែងក្នុងពិធីបុណ្យធំៗប្រចាំឆ្នាំដូចជា ចូលឆ្នាំថ្មី ភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា និងបុណ្យកឋិនទាន អកអំបុកសំពះព្រះខែជាដើម។

ចំណុចលេចធ្លោរបស់តន្ត្រីឆាៃយុំា គឺការរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូននៃបច្ចេកទេសស្គរ និងចលនាក្បាច់គុន។ អ្នកសំដែងមិនត្រឹមតែប្រើដៃរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងប្រើកែងដៃ ជង្គង់ កែងជើង ស្មា និងសូម្បីតែថ្ងាសក៏មានភាពបត់បែនផងដែរដើម្បីបង្កើតជាចង្វាក់ដ៏សម្បូរបែប។ ការបង្វិលខ្លួន លោត និងត្រឡប់ខ្លួនយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ខណៈពេលដែលស្គរត្រូវបានពាក់ព្យួរនៅពីមុខក្បាលពោះ បង្កើតការសម្តែងដ៏ទាក់ទាញមួយផងដែរ។ នៅពេលដែលសម្លេងស្គរលាយឡំជាមួយស្នូរទះដៃ ជួនកាលយឺត និងជួនកាលលឿន លំហទាំងមូលហាក់ដូចជាផ្ទុះឡើងដោយថាមពលនៃទឹកចិត្តក្លាហានយ៉ាងរឹងមាំ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពធន់ និងការផ្សារភ្ជាប់របស់សហគមន៍។

ការសម្តែងរបាំស្គរឆៃយុំាប្រជាប្រិយ Khmer។

ជាមួយនឹងតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងសិល្បៈ របាំស្គរឆៃយុំាត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីជាតិដោយក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍។ នេះគឺជាការទទួលស្គាល់ទម្រង់សិល្បៈប្រជាប្រិយដ៏ឆ្នើមមួយ និងរួមចំណែកដល់ការបង្កើនចំណេះដឹងអំពីការអភិរក្ស និងផ្សព្វផ្សាយពីតម្លៃរបស់វាផងដែរ។

ក្រុមរបាំឆៃយុំារបស់បងប្អូនខ្មែរតែងមានវត្តមានក្នុងបណ្តាពិធីបុណ្យទានប្រពៃណី ជាពិសេសបុណ្យកឋិនទាន។

សព្វថ្ងៃនេះ តន្ត្រីឆៃយុំាមិនត្រឹមតែមានវត្តមាននៅក្នុងពិធីបុណ្យប្រពៃណី ឬក៏នៅតាមវត្តអាមរាម Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ត្រូវបានបង្ហាញក្នុងព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ និងទេសចរណ៍ជាច្រើនទាំងក្នុងប្រទេស និងអន្តរជាតិផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ថ្នាក់រៀនដើម្បីបង្រៀនយុវជនជំនាន់ក្រោយកំពុងត្រូវបានថែរក្សា អភិរក្ស និងផ្សព្វផ្សាយតម្លៃនៃទម្រង់សិល្បៈដ៏ពិសេសនេះទៀតផង។ ចង្វាក់នីមួយៗរបស់ស្គរឆៃយុំា មិនត្រឹមតែបង្ហាញពីស្មារតីនៃពិធីបុណ្យប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្ហាញពីចង្វាក់ដ៏យូរអង្វែងនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer Nam Bộ ដែលត្រូវបានថែរក្សា និងបន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ទៀតផង៕

Danh Nguyên -​ Danh Điệp

Tags:

ចង្វាក់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងនៃសិល្បៈប្រជាប្រិយ Khmer Nam Bộ របាំស្គរឆៃយុំាគឺជាទម្រង់សិល្បៈសម្តែងដ៏ពិសេសមួយ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងតន្ត្រី របាំ និងស្មារតីខាងក្បាច់គុន។ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏រស់រវើក និងចលនាដ៏ខ្លាំងក្លា ភ្លេងឆៃយុំាមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់បរិយាកាសរស់រវើកនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យកម្លាំងសាមគ្គី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ទៀតផង។

ចង្វាក់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងនៃសិល្បៈប្រជាប្រិយ Khmer Nam Bộ របាំស្គរឆៃយុំាគឺជាទម្រង់សិល្បៈសម្តែងដ៏ពិសេសមួយ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងតន្ត្រី របាំ និងស្មារតីខាងក្បាច់គុន។ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏រស់រវើក និងចលនាដ៏ខ្លាំងក្លា ភ្លេងឆៃយុំាមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់បរិយាកាសរស់រវើកនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យកម្លាំងសាមគ្គី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ទៀតផង។

តួកំប្លែងក្នុងនាដសាស្រ្តយូកេ

នាដសាស្រ្តយូកេបានធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនា ចាប់អារម្មណ៍ជាយូរណាស់មកហើយ តាមរយៈរឿងបុរាណដែលពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនា ក៏ដូចជាភាពអង់អាចក្លាហាន យ៉ាងរំជួលចិត្ត។ ប៉ុន្តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា តួអង្គកំប្លែងគ្មានក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃរឿងល្ខោនយូកេនៅសម័យបុរាណនោះឡើយ។ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់តួអង្គនេះ គឺជាភស្តុតាងដ៏រស់រវើកនៃគំនិតរវាសរវៃ ច្នៃប្រតិដ្ឋ និងការផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយការរស់នៅជាក់ស្តែងរបស់សិល្បករ Khmer ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ នៃសតវត្សរ៍មុន។

ពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មរបស់ជនជាតិ Hoa

សម្រាប់សហគមន៍ Hoa ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មគឺជាប្រពៃណីដ៏យូរអង្វែងមួយដែលមានដើមកំណើតមកពីគំនិតផ្តួចផ្តើមនៃសាសនាខុងជឺ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើស្មារតីនៃ "ភាពស្មោះត្រង់ និងការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះកូនៗមកលើឪពុកម្តាយ និងអ្នកមានគុណ"។ នេះមិនត្រឹមតែជាលក្ខណៈដ៏ស្រស់ស្អាតនៃជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាឱកាសសម្រាប់កូនចៅគ្រប់គ្នាសម្តែងនូវការគោរពដឹងគុណ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចគោរពប្រតិបត្តិចំពោះឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួនផងដែរ។

ដំណើរជីវិតតាមរយៈខ្សែអំបោះក្រហម

ក្នុងជំនឿរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ពិធីចងដៃខ្សែអំបោះមិនមែនគ្រាន់តែជាទំនៀមទម្លាប់នោះទេ វាជា "ខ្សែកំណត់វាសនា" ដែលរួមដំណើរការជាមួយមនុស្សម្នាក់ៗលើជីវិតរស់នៅរបស់រៀងខ្លួន។ ចាប់តាំងពីសម្លេងយំដំបូងនៅពេលកើតរហូតដល់បាត់បង់ជីវិត រាល់ដំណើរការសំខាន់ៗក្នុងការស់នៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ត្រូវបានសម្គាល់ និងការពារដោយខ្សែក្រហមដ៏ពិសិដ្ឋនេះឯង។

ទំនៀមគោរពបូជា Ông Bổn របស់ជនជាតិ Hoa

ទំនៀមគោរពបូជា Ông Bổn របស់បងប្អូនជនជាតិ Hoa មានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ហើយ ដែលមានប្រវត្តិផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងការខិតខំប្រឹងប្រែងកាប់ឆ្កាព្រៃឈើ និងតាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិ Hoa នៅតំបន់ Nam Bộ បានក្លាយជាលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ពិសេសប្រចាំតំបន់ផងដែរ។

ពេលដែលសិល្បៈក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់

នៅក្នុងលំហូរនៃការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌ សិល្បៈមិនត្រឹមតែជាកន្លែងសម្រាប់ចិញ្ចឹមបំប៉នខាងអារម្មណ៍ និងថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាស្ពានតភ្ជាប់ដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់នាំមកនូវគោលការណ៍ណែនាំ និងគោលនយោបាយរបស់បក្ស ព្រមទាំងក្រឹត្យច្បាប់របស់រដ្ឋឱ្យកាន់តែចូលជិតប្រជាជន។ បណ្តាសិល្បករ Khmer ដែលជាសមាជិកបក្សគ្រប់រូបសុទ្ធសឹងជាអ្នករក្សាព្រលឹងវប្បធម៌ជាតិ និងជាអ្នកឃោសនាផ្សព្វផ្សាយនៅលើរណសិរ្សមនោគមវិជ្ជា និងវប្បធម៌ផងដែរ។

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

សហគ្រាស - ម៉ាក