ក្នុងលំហវប្បធម៌ជំនឿនៃបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ បើព្រះវិហារជា “មុខមាត់” នៃវត្តអារាម នោះថ្មសីមាគឺជា “បេះដូង” ដែលបង្គាប់ដោយភាពស្ងៀមស្ងាត់រក្សានូវសសៃជីពចររបស់សង្គមសង្ឃផងដែរ។
បង្គោលថ្មសីមា ទោះបីស្ងៀមស្ងាត់ ដាក់ខ្លួន ប៉ុន្តែបង្កប់នូវទម្ងន់រាប់ពាន់ជញ្ជីងនៃវិន័យ។
ថ្មសីមា តាមភាសាបាលី មានន័យថា “ព្រំដែន”។ ប៉ុន្តែក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer ថ្មសីមា មិនត្រឹមតែជាបង្គោលសម្រាប់សម្គាល់ភូមិសាស្រ្តប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាព្រំដែនដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិ ចែកផ្តាច់រវាងលោកិយ និងលំហនៃព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ។ សម្រាប់វត្តនីមួយៗទោះបីកសាងដ៏មហិមាយ៉ាងណាក្តី ប៉ុន្តែប្រសិនបើមិនទាន់បានប្រារព្ធពិធីបញ្ចុះថ្មសីមាទេនោះ គឺនៅតែមិនទាន់បានចាត់ទុកថាសុក្រឹត្យអំពីផ្នែកខាងវិន័យ។
មានតែនៅខាងក្នុងតំបន់ព្រំដែនដែលបានកំណត់ដោយបណ្តាបង្គោលថ្មសីមា នូវរាល់សង្ឃកម្មសំខាន់ៗ ពិសេសគឺពិធីឧបសម្បជាភិក្ខុ ទើបបានទទួលស្គាល់ថាស្របច្បាប់ និងត្រឹមត្រូវតាមវិន័យ។ សម្រាប់សាមណេរគ្រប់អង្គ ទោះបីបានក្លាយជាភិក្ខុពិតប្រាកដក៏លុះត្រាតែត្រូវបានគណៈសង្ឃអនុម័តនៅខាងក្នុងជួរនៃបង្គោលថ្មសីមាផងដែរ។ ប្រសិនបើឈានជើងចេញផុតពីព្រំដែននេះ ពិធីសង្ឃកម្មនឹងអស់សុពលភាព។ ហេតុនោះ ថ្មសីមាគឺជាទីកន្លែងធានាសម្រាប់ការបន្តវេននៃពូជពង្សសក្យបុត្រ។
បង្គោលថ្មសីមា ត្រូវបានធ្វើពិធីយ៉ាងឱឡារិក មុនពេលតម្កល់ទុក។
តាមប្រពៃណី ពិធីបញ្ចុះថ្មសីមា ធម្មតារួមមាន ៩ ដុំ៖ ៨ ដុំ នៅទិសទាំង ៨ និង ១ ដុំ សំខាន់បំផុតនៅចំកណ្តាល។ ជានិមិត្តរូបសម្រាប់ការកាត់ផ្តាច់កម្មសិទ្ធិលោកិយ ប្រែក្លាយដីកន្លែងនោះទៅជាដីរបស់ព្រះពុទ្ធ ដែលមិនអាចរំលោភបំពានបាន។
ស៊ីជម្រៅជាងនេះ គឺការបញ្ចុះថ្មសីមា ថែមទាំងជានិមិត្តរូបសម្រាប់ការកប់នូវ “អត្ត” នៃបុថុជ្ជន កប់នូវលោភៈ ទោសៈ មោហៈ បើកចេញនូវជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ ខ្ពង់ខ្ពស់របស់អ្នកបួស។
ពុទ្ធបរិស័ទផ្ញើនូវក្តីប្រាថ្នា ភ្ជាប់ជាមួយវត្ថុតំណាង បញ្ចុះតាមដើម្បីបូជាបង្គោលថ្មសីមា។
ទោះបីស្ងៀមស្ងាត់ ដាក់ខ្លួន ប៉ុន្តែបង្គោលថ្មសីមា នាំមកនូវតម្លៃស្នូលនៃវិន័យ ដាស់តឿនយើងគ្រប់គ្នាថា ការប្រតិបត្តិដ៏ពិតប្រាកដ ចាប់ផ្តើមពីព្រំដែន - ព្រំដែនដ៏រឹងមាំពីខាងក្នុងនៃចិត្តវិញ្ញាណ ជាទីកន្លែងដែលបញ្ញាបានត្រាស់ដឹង និងកិលេសមិនអាចឈានចូលបានឡើយ៕
Đờ Ni - Danh Điệp
