ទូរស័ព្: 0274 383 347
អង្គារ, 17-11-26 06:00:58

បេតិកភណ្ឌសាស្ត្រាស្លឹករឹត

សាស្ត្រាស្លឹករឹត គឺជាបេតិកភណ្ឌឯកសារដ៏វិសេសវិសាល ដែលរក្សាទុកនូវវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

សាស្ត្រាស្លឹករឹតត្រូវបានថែរក្សា និងអភិរក្សយ៉ាងហ្មត់ចត់នៅវត្តបុប្ផារាម ឃុំ Hưng Hội។

ក្នុងខ្សែចរន្តវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer សាស្ត្រាស្លឹករឹតគឺជាប្រភពបេតិកភណ្ឌឯកសារដែលមានតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងសិល្បៈដ៏វិសេសវិសាល។ គន្ថនិទ្ទេសបុរាណនេះ មិនត្រឹមតែកត់ត្រាធម៌វិន័យព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្ទុកនូវចំណេះដឹងប្រជាប្រិយ បទដ្ឋានសីលធម៌ និងវប្បធម៌ស្មារតីរបស់ជនជាតិ Khmer ឆ្លងកាត់ជាច្រើនជំនាន់ទៀតផង។

យោងតាមច្បាប់ស្តីពីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌លេខ ៤៥/២០២៤/QH១៥ សាស្ត្រាស្លឹករឹតឆ្លើយតបពេញលេញតាមបណ្តាលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃប្រភេទបេតិកភណ្ឌឯកសារគំរូ។ នេះជាបណ្តាឯកសារដើមដែលបានកែច្នៃដោយដៃសុទ្ធសាធពីស្លឹកទ្រាំង មានភាពធន់មាំខ្ពស់ និងកណ្ឌៀរមិនអាចស៊ីវាបាន។

ដើម្បីបង្កើតបានជាគម្ពីរសាស្ត្រា ព្រះសង្ឃនិងសិប្បករបានសង្កត់ស្លឹកឱ្យរាបស្មើ យកទៅហាលឱ្យស្ងួត កាត់តម្រឹម រួចប្រើចារដែកចារអក្សរ Khmer បុរាណដោយផ្ទាល់លើផ្ទៃស្លឹក។ គម្ពីរនីមួយៗសុទ្ធតែជាស្នាដៃឯកច្បាប់ បង្ហាញពីភាពពិតប្រាកដ និងកម្រិតសោភ័ណភាពខ្ពស់ ព្រមទាំងជាភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រកត់សម្គាល់នូវចំណេះដឹងមូលដ្ឋាន រួមជាមួយសិល្បៈកែច្នៃដោយដៃប្រពៃណីដ៏ផ្ចិតផ្ចង់របស់សហគមន៍។

ដើម្បីបង្កើតបានជាគម្ពីរសាស្ត្រា ព្រះសង្ឃបានសង្កត់ស្លឹកឱ្យរាបស្មើ យកទៅហាលឱ្យស្ងួត កាត់តម្រឹម រួចប្រើចារដែកចារអក្សរ Khmer បុរាណដោយផ្ទាល់លើផ្ទៃស្លឹកផងដែរ។

បច្ចុប្បន្ន សាស្ត្រាស្លឹករឹតត្រូវបានរក្សាទុកយ៉ាងគោរពគារវភាពនៅតាមបណ្តាវត្តពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer លើភូមិសាស្ត្រខេត្ត ដូចជា៖ វត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) ដូវណាយ (Đầu Nai) ជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) កោះធំ ព្រែកជ្រៅ (Xiêm Cán) ខ្វែងដង្ហិត (Đìa Muồng)។ ខ្លឹមសារឯកសារមានភាពសម្បូរបែបក្រៃលែង ចាប់តាំងពីគម្ពីរធម៌ ច្បាប់ទម្លាប់សហគមន៍ រហូតដល់ចំណេះដឹងវេជ្ជសាស្ត្របុរាណ និងអក្សរសិល្ប៍ប្រជាប្រិយ ឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងរស់រវើកអំពីដំណើរការរួមរស់ជាមួយគ្នា និងការផ្លាស់ប្តូរ ជ្រួតជ្រាបវប្បធម៌រវាងបណ្តាជនជាតិ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរលួយពុកផុយតាមធម្មជាតិនៃវត្ថុធាតុសរីរាង្គ រួមជាមួយស្ថានភាពកង្វះខាតកម្លាំងបន្តវេនខាងបច្ចេកទេសចារអក្សរបុរាណ ធ្វើឱ្យបេតិកភណ្ឌឯកសារដ៏មានតម្លៃនេះ កំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យសាបរលាប និងបាត់បង់។ អាស្រ័យហេតុនោះ ការអភិរក្សសាស្ត្រាស្លឹករឹត គឺជាតម្រូវការបន្ទាន់ សំដៅថែរក្សាឃ្លាំងចំណេះដឹងដ៏វិសេសវិសាលរបស់ជនជាតិ Khmer បង្កើតគ្រឹះអភិវឌ្ឍវប្បធម៌ប្រកបដោយចីរភាពក្នុងយុគសម័យថ្មី៕

Tăng Vũ Khắc

Tags:

សៀវភៅបើកចំហ" អំពីមេរៀនអប់រំចិត្តឆ្ពោះទៅសាងសច្ចធម៌

មិនត្រឹមប្រកបដោយស្លាកស្នាមនៃស្ថាបត្យកម្មព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ វត្តបទុមរង្សី ស្ថិតនៅឃុំដុងភឿក ទីក្រុងកឹងធើ ក៏បានបង្កប់នូវចំណាប់អារម្មណ៍តាមរយៈផ្ទាំងគំនូរចម្លាក់ រាប់សិបផ្ទាំងនៅតាមជញ្ជាំងខាងក្រៅព្រះវិហារ ដែលពណ៌នាអំពីពុទ្ធប្រវត្តិ។

មហាបុញ្ញខេត្តកឋិនទាន

បុណ្យកឋិនទាន ឬហៅថា កឋិនកាល ជាបុណ្យប្រពៃណីសាសនាដ៏ធំមួយក្នុងចំណោមបុណ្យធំៗប្រចាំឆ្នាំរបស់ ពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរ។ ក្នុងរដូវបុណ្យនេះ ពុទ្ធសាសនិកជនបាននាំគ្នាដង្ហែត្រៃចីវរ និងទេយ្យវត្ថុផ្សេងៗប្រគេនដល់ព្រះសង្ឃបន្ទាប់ពីគង់ចាំព្រះវស្សាអស់ត្រៃមាស ៣ខែ ដើម្បីសម្តែងពីសទ្ធាជ្រះថ្លា និងសេចក្តីគោរព ដឹងគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះព្រះភិក្ខុសង្ឃដែលខិតខំសិក្សាធម៌អាថ៌វិន័យពេញមួយរដូវវស្សា។

ពិធីសក្ការៈដ៏ពិសិដ្ឋ

ចំពោះជនរួមជាតិខ្មែរនៅភាគខាងត្បូង ពិធីគោរពទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា មិនត្រឹមតែសម្តែងពីសេចក្តីគោរពដ៏ជ្រាលជ្រៅចំពោះព្រះរតនត្រ័យ និងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាឱកាសដើម្បីរំលឹកគុណ និងគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធព្រះសមណៈរគ្រប់ជំនាន់ ដែលបានពលីកម្លាំងកាយចិត្តបម្រើសាសនា ថែរក្សា និងពង្រីកប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ។ ពិធីនេះមានអត្ថន័យខាងវិញ្ញាណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ បង្ហាញពីចំណងសាមគ្គីរវាងសាសនា និងជនជាតិក្នុងជីវភាពតាមភូមិស្រុក។

សូររំពងសំឡេងស្គរវត្ត

នៅតាមបណ្ដាភូមិស្រុកណាមបូកាលពីដើម គ្រាដែលសំឡេងនាឡិការោទ៍នៅតែជារបស់កម្រមានផងនោះ ចង្វាក់រស់នៅរបស់ប្រជាជនស្រុកស្រែតែងផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយដំបូលវត្តខ្មែរបុរាណ។ នៅទីនោះ សំឡេងស្គរវត្តមិនត្រឹមតែជាសូរសព្ទនៃពិធីកិច្ចផ្សេងៗសម្រាប់ខាងព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានាឡិកាកំណត់ចង្វាក់ជីវិតសម្រាប់អ្នកស្រែចម្ការទៀតផង។

ភូមិស្រុកអឹកធឹករដូវបុណ្យសែនដូនតា

ក្នុងបណ្ដាថ្ងៃនេះ តាមបណ្ដាភូមិស្រុក Khmer លើភូមិសាស្ត្រខេត្តកាន់តែមានភាពអ៊ូអរខ្លាំងដោយបរិយាកាសទទួលអំណរបុណ្យសែនដូនតា ឆ្នាំ២០២៦។ តាំងពីព្រឹកព្រហាម សំឡេងសំណេះសំណាលសើចក្អាកក្អាយលាយឡំនឹងក្លិនផ្សែងធូបសាយភាយចេញពីបណ្ដាវត្តអារាម បានសបញ្ជាក់ពីរដូវបុណ្យដែលពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនាជួបជុំមូលមិត្ត និងការដឹងគុណ។

អត្ថន័យ “បាយបិណ្ឌ” ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតា

ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតាដ៏ពិសិដ្ឋ ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ដែលអូសបន្លាយរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃនៅតាមវត្តអារាម Khmer បានបង្កប់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅនូវស្មារតីមេត្តាធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងកម្រងសីលធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនជាតិ Khmer។

ប្រតិបត្តិពិធីកិច្ចសាសនា ផ្សារភ្ជាប់សហគមន៍

នៅតាមបណ្តាវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ទាំងឡាយតែងអញ្ជើញទៅវត្តដើម្បីបំពេញកិច្ចសាសនាជាប្រចាំ ៤ លើកក្នុងមួយខែ រួមមានថ្ងៃ៖ ៨ កើត, ១៥ កើត (ពេញបូណ៌មី), ៨ រោច និងថ្ងៃដាច់ខែតាមចន្ទគតិ។

បេតិកភណ្ឌសាស្ត្រាស្លឹករឹត

សាស្ត្រាស្លឹករឹត គឺជាបេតិកភណ្ឌឯកសារដ៏វិសេសវិសាល ដែលរក្សាទុកនូវវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

អត្ថន័យនៃការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងសត្វមករ និងនាគ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាម Khmer Nam Bộ បណ្តារូបសត្វដ៏ពិសិដ្ឋ និងក្បូរក្បាច់រចនាចម្លាក់ តុបតែង បានបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ ជំនឿសាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។ ក្នុងនោះ តាមបណ្តោយកន្ត្រាក់ជណ្តើរ ដំបូលកោង ឬជើងសសរ ភាគច្រើនតែងតែតុបតែងរូបសត្វមករ រួមផ្សំជាមួយពស់នាគរាជជាប្រចាំ។

លក្ខណៈវប្បធម៌ពេញដោយក្តីករុណា

សម្រាប់ប្រជាជន Khmer គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតសហគមន៍ ចាប់ពីពិធីកិច្ចសាសនាដ៏ឧឡារិករហូតដល់សកម្មភាពជាប្រចាំថ្ងៃ គឺមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវត្តអារាម។ ទំនាក់ទំនងដ៏ជ្រាលជ្រៅនេះបានបង្កឱ្យមានវប្បធម៌ប្រពៃណីនៃសេចក្តីករុណាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ៖ "ការធ្វើទាន" (ការធ្វើវេនចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃតាមវត្តអារាម)។

សហគ្រាស - ម៉ាក