ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតាដ៏ពិសិដ្ឋ ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ដែលអូសបន្លាយរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃនៅតាមវត្តអារាម Khmer បានបង្កប់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅនូវស្មារតីមេត្តាធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងកម្រងសីលធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនជាតិ Khmer។
បណ្ដាថាសបាយបិណ្ឌដែលមាមីងបងប្អូននាំយកទៅវត្តក្នុងរដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា។
យោងតាមពុទ្ធឱវាទនិងទំនៀមទម្លាប់ ពិធីបោះបាយបិណ្ឌមានអត្ថន័យ ២ យ៉ាង និងរបៀបអនុវត្តខុសគ្នាទាំងស្រុង បង្ហាញពីការផ្សារភ្ជាប់រវាងធម៌វិន័យ និងមនោសញ្ចេតនានៃទឹកចិត្តមនុស្សធម៌។
ទីមួយ គឺប្រភេទបាយបិណ្ឌសម្រាប់ថ្វាយព្រះពុទ្ធដើម្បីឧទ្ទិសកុសលជូនញាតិមិត្តដែលបានចែកឋានទៅ។ ក្នុងរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃនៃពិធីកាន់បិណ្ឌ បងប្អូនជនរួមជាតិបានផ្លាស់វេនគ្នាទៅវត្តដើម្បីពូតបាយបិណ្ឌ ដោយចំនួនបាយបិណ្ឌកើនឡើងជាលំដាប់តាមពេលវេលា៖ យប់ទីមួយ ១ ពំនូត, យប់ទីពីរ ២ ពំនូត, បន្តកើនឡើងបែបនេះរហូតដល់យប់ចុងក្រោយគ្រប់ ១៥ ពំនូត។ ពេលនោះ កូនចៅផ្ញើចិត្តជ្រះថ្លា និងកុសលផលបុណ្យឆ្ពោះទៅកាន់បុព្វការីជន សម្ដែងពីការដឹងគុណយ៉ាងពេញលេញ អនុវត្តតាមសីលធម៌ “ផឹកទឹកនឹកប្រភព”។
បណ្ដាថាសបាយបិណ្ឌត្រូវបានព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ឧទ្ទិសកុសល មុនពេលយកទៅបោះឱ្យពួកប្រេត។
ទីពីរ គឺប្រភេទបាយបិណ្ឌសម្រាប់ដាក់ទាន បោះឱ្យពួកប្រេត និងសព្វសត្វលោក។ ក្រោយពេលព្រះសង្ឃសូត្រធម៌បង្សុកូលឧទ្ទិសកុសលចប់ មាមីងបងប្អូនយកពំនូតបាយបិណ្ឌទាំងនោះទៅព្រួស ឬបោះនៅជុំវិញព្រះវិហារ តាមផ្លូវបែកជាបី ឬបែកជាបួន។ ពិធីនេះបង្កប់នូវលក្ខណៈមនុស្សធម៌យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ បង្ហាញពីការចែករំលែកដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធពួកអនាថា ទុគ៌ត ដែលដោយសារបុណ្យកុសលមានតិចតួច ទើបមិនអាចទទួលចំណែកកុសលពីថាសដង្វាយចម្បងបាន។
មាមីងបងប្អូនដាក់សែនបាយបិណ្ឌនៅជុំវិញព្រះវិហារ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ពួកប្រេត និងវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកដែលបានចែកឋានទៅ។
អាស្រ័យការរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងសុខដុមរមនារវាងកាតព្វកិច្ចចំពោះញាតិសន្តាន ជីដូនជីតា បុព្វការីជន និងព្រហ្មវិហារធម៌សង្គ្រោះសព្វសត្វលោកនេះហើយ ដែលបានបង្កើតនូវតម្លៃស្ថិតស្ថេរគង់វង្សនៃពិធីបោះបាយបិណ្ឌ។ អាស្រ័យហេតុនេះ បុណ្យសែនដូនតាមិនត្រឹមតែជាឱកាសជួបជុំក្រុមគ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងចិញ្ចឹមបីបាច់ និងពូនជ្រុំគុណតម្លៃសីលធម៌ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមក្នុងជីវភាពស្មារតីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ទៀតផង៕
Đờ Ni - Danh Điệp
