ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាម Khmer Nam Bộ បណ្តារូបសត្វដ៏ពិសិដ្ឋ និងក្បូរក្បាច់រចនាចម្លាក់ តុបតែង បានបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ ជំនឿសាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។ ក្នុងនោះ តាមបណ្តោយកន្ត្រាក់ជណ្តើរ ដំបូលកោង ឬជើងសសរ ភាគច្រើនតែងតែតុបតែងរូបសត្វមករ រួមផ្សំជាមួយពស់នាគរាជជាប្រចាំ។
រូបសត្វមករ និងពស់នាគរាជក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាម Khmer Nam Bộ។
តាមព្រេងនិទានប្រជាប្រិយ Khmer ពស់នាគរាជដែលមានរាងកាយលូនពត់ពេនក្បាលច្រើន គឺជាសត្វពិសិដ្ឋសម្រាប់ការពារព្រះពុទ្ធ។ ក្នុងរបៀបតុបតែងក្បូរក្បាច់នៅតាមវត្តអារាម Khmer សត្វមករភាគច្រើនដើរតួនាទីជា "ជើងទម្រ" ឬ "ទ្វារលេប" ចេញពីប្រហោងមាត់ចំហយ៉ាងទូលាយរបស់មករ គឺជាកន្លែងដែលភាគរាងកាយ ឬក្បាលនាគបង្ហាញខ្លួនឡើងយ៉ាងស្កឹមស្កៃ។
ពុទ្ធបរិស័ទទស្សនា និងស្តាប់ព្រះសង្ឃវត្តជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) ចែករំលែកអំពីអត្ថន័យរូបសត្វមកររួមផ្សំជាមួយពស់នាគរាជ។
រូបសត្វមករខាំនាគមានអត្ថន័យការពារ រារាំងឧបទ្រពចង្រៃនៅទីសក្ការបូជា។
ការរួមផ្សំគ្នានេះនាំមកនូវអត្ថន័យលោកធាតុវិទ្យាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ៖ មករ តំណាងឱ្យភពជលសារ ផ្ទៃដី និងបណ្តាភពដ៏ជ្រៅឥតគណនាទៀតផង។ ឯនាគ ជានិមិត្តរូបនៃស្ពានតភ្ជាប់រវាងភពមនុស្ស និងភពសួគ៌។ រូបសត្វមករខាំនាគតុបតែងនៅតាមច្រកចេញចូលនៃវត្តយអារាមខ្មែរ មានអត្ថន័យការពារ រារាំងឧបទ្រពចង្រៃ ឬបីសាចអាក្រក់ លាងបាបទាំងចិត្តគំនិតរបស់ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយមុនពេលឈានជើងចូលទីសក្ការបូជា។
ការរចនាចម្លាក់រូបសត្វមករបៀមនាគនៅតាមបណ្តាវត្តអារាមមានភាពសម្បូរបែប បង្ហាញពីស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់បណ្តាសិល្បករខ្មែរទាំងឡាយផងដែរ។
ក្រៅពីនេះ រូបសត្វមករ និងនាគ ផ្សារភ្ជាប់គ្នាថែមទាំងមានអត្ថន័យរំលឹកមនុស្សលោកឱ្យគ្រប់គ្នាឱ្យឆ្ពោះទៅរកលំនឹងក្នុងសកលលោក ស្គាល់រាប់អាន និងថែរក្សាបណ្តាតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីទៀតផង៕
Đờ Ni - Danh Điệp
