មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។
រូបពស់នាគរាជគ្របដណ្តប់រាងកាយព្រះពុទ្ធដែលកំពុងធ្វើសមាធិ។
យោងតាមរឿងព្រេង នាគត្រូវបានចាត់ទុកជាអទិទេពដែលគ្រប់គ្រងប្រភពទឹក មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយធម្មជាតិ ភ្លៀង ខ្យល់ និងការកកើតកំណើតមនុស្ស ព្រមទាំងក្តីសុខក្សេមក្សាន្តនិងបង្កើតភពនៃចក្រវាលផងដែរ។ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា នាគត្រូវបានគេគោរពបូជាចាត់ទុកជាអាទិទេពដែលរក្សាការពារព្រះធម៌ និងព្រះរតនៈត្រៃទាំងបី ទន្ទឹមនិងនោះក៏តំណាងឱ្យសេចក្តីល្អ និងមាគ៌ាឆ្ពោះទៅរកការភ្ញាក់រលឹកទៀតផង។
-9144.jpg)
រូបចម្លាក់ពស់នាគរាជដែលបង្ហាញពីស្នាដៃផ្នែកខាងសិល្បៈឆ្លាក់ដ៏ល្អប្រណិតរបស់ Khmer។
ក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer រូបចម្លាក់ពស់នាគរាជដែលមានក្បាលច្រើនត្រូវបានដាក់នៅទីតាំងដែលលេចធ្លោ ដូចជា៖ ដំបូលព្រះវិហារ របង ទ្វារចូល ឬសសរជាដើម។ បណ្តារូបភាពទាំងនេះមិនត្រឹមតែបង្កើនបរិយាកាសដ៏អាថ៌កំបាំងសម្រាប់វត្តអារាមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានសារៈសំខាន់ខាងវិញ្ញាណផងដែរ ដែលគេតែងជឿថាអាចបណ្តេញគ្រោះអាក្រក់ និងការពារទីសក្ការៈផងដែរ។ ធម្មតា សត្វពស់នាគរាជមានក្បាលចាប់ពី ៣, ៥, ៧ ឬ ៩ ឯកសណ្ធាននីមួយៗមានអត្ថន័យខុសៗគ្នា ។ នាគក្បាល ៣ តំណាងឱ្យការសាភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងផែនដី។ ក្បាល ៥ តំណាងឱ្យធាតុទាំងប្រាំ រួមមាន៖ ដី ទឹក ភ្លើង ខ្យល់ និងបង្ហាញពីឋានសួគ៌ និងឋានមនុស្សលោក។ ក្បាល ៧ តំណាងឱ្យភាពសក្តិសិទ្ធិ និងបញ្ញា។ ក្នុងនោះ នាគក្បាល ៩ មានអត្ថន័យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលជានិមិ្មតរូបនៃដំណើរឆ្ពោះទៅរកការរំដោះខ្លួន។
ក្រៅពីតម្លៃខាងជំនឿសាសនារ រូបភាពរបស់ពស់នាគរាជក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងសម្រាប់ផ្នែកខាងសិល្បៈចម្លាក់ដ៏ប្រណិតរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរផងដែរ។ បណ្តារចនាបទដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់សត្វពស់ ក្បាលដែលលាតសន្ធឹងខ្ពស់ និងមាត់ធំទូលាយត្រូវបានឆ្លាក់យ៉ាងលម្អិតដោយវត្ថុធាតុខុសៗគ្នា បង្កើតបានភាពស្រស់ស្អាតសម្រាប់ខាងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer។
រូបភាពសត្វពស់នាគរាជនៅតាមជណ្តើរនៃព្រះវិហារវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម។
យោងតាមសម័យកាល សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមជានិមិត្តសញ្ញាខាងសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានក្លាយជាចំណែកដ៏សំខាន់អស្ចារ្យនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់សហគមន៍ Khmer ទៀតផង។ វាបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ ជំនឿខាងវិញ្ញាណ និងស្មារតីសប្បុរសរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer និយាយដោយឡែក និងព្រះពុទ្ធសាសនានិយាយរួម៕
Danh Nguyên
