ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។
អ្នកដែលបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុងពិធីសុំអាយុ ត្រូវតែជាអ្នកដែល “រក្សាសីល ៨” និងព្យយាមក្នុងការប្រតិបត្តិធម៌ រួមជាមួយចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យផងដែរ។
ខុសប្លែកពីពិធីបុណ្យខួបកំណើត ឬបុណ្យចំរើនព្រះជន្ម ដែលជាឱកាសឱ្យកូនចៅបង្ហាញនូវក្តីកត្តញ្ញូពេលជីដូនជីតា មាតាបិតាឈានចូលវ័យថ្មី ពិធីសុំអាយុមានអត្ថន័យសំដៅទៅលើការបួងសួងសុំសេចក្តីសុខ និងរំដោះគ្រោះ។
តាមជំនឿប្រជាប្រិយរបស់ជនជាតិ Khmer រាល់ដំណាក់កាលនៃជីវិត ជាពិសេសគឺក្នុង “ឆ្នាំជួបគ្រោះ” ដែលមានបញ្ហាប្រឈមច្រើន មនុស្សតែងមានអារម្មណ៍មិនសប្បាយចិត្ត។ ពិធីសុំអាយុបានរៀបចំឡើងជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីតភ្ជាប់ជាមួយពិភពស័ក្តិសិទ្ធិ ដើម្បីបួងសួងសុំការគាំពារពីទេវតា ជីដូនជីតា និងវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិទាំងឡាយ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ កូនចៅសុំអាយុបន្ថែមឱ្យជីដូនជីតា មាតាបិតាឱ្យបានយូរអង្វែង ឬសុំអាយុបន្ថែមសម្រាប់ខ្លួនដើម្បីបន្តធ្វើកិច្ចការងារសប្បុរសធម៌ដែលមិនទាន់បានសម្រេច។ល។
បរិយាកាសនៃពិធីគឺមានលក្ខណៈគោរពបូជា ប៉ុន្តែមានភាពជិតស្និទ្ធ។ នៅលើកម្រាលព្រំ ឬកន្ទេលដែលបានក្រាលធំទូលាយ សមាជិកគ្រួសារអង្គុយជុំគ្នាយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ លើកដៃសំពះដោយចិត្តជ្រះថ្លាឆ្ពោះទៅរកគ្រឿងរណ្តាប់ដែលបានរៀបចំល្អិតល្អន់។ ជាពិសេស អ្នកដែលបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុងពិធីសុំអាយុ ត្រូវតែជាអ្នកដែល “រក្សាសីល៨” និងព្យយាមក្នុងការប្រតិបត្តិធម៌ រួមជាមួយចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យក្នុងភូមិស្រុក ឬក្នុងចំណុះវត្តអារាម។
កិច្ចនមស្សក្ការព្រះរតនត្រ័យនៅក្នុងផ្ទះ មុនពេលចេញទៅខាងក្រៅដើម្បីប្រារព្ធពិធីសុំអាយុ។
មិនត្រឹមតែបួងសួងសុំសេចក្តីសុខប៉ុណ្ណោះទេ អត្ថន័យមនុស្សធម៌នៃពិធីសុំអាយុថែមទាំងស្ថិតនៅលើការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងផងដែរ។ នេះគឺជាឱកាសមួយដែលសមាជិកគ្រួសាររស់នៅយឺតបន្តិច ព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការតម្រង់ចិត្តទៅរកគុណតម្លៃនៃសីលធម៌ រំលឹកគ្នាទៅវិញទៅមកឱ្យរស់នៅដោយសុចរិត សន្សំអំពើល្អ ដើម្បីចិត្តបានស្ងប់សុខ។ ពិធីនេះក៏ជាមធ្យោបាយមួយដែលមនុស្សចាស់អប់រំកូនចៅឱ្យចេះគោរពដឹងគុណ និងថែរក្សាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីជាតិ។
ក្នុងចង្វាក់ជីវិតដ៏មមាញឹកនៃសម័យទំនើប ពិធីសុំអាយុរបស់ជនជាតិ Khmer មិនត្រឹមតែជាពិធីសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជា “កាវ” ដ៏រឹងមាំសម្រាប់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង កសាងគ្រួសារឱ្យមានសុភមង្គល ក៏ដូចជាការថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនជាតិ Khmer ផងដែរ៕
Thạch Đờ Ni
