ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។
នៅតាមវត្តអារាម Khmer ជាច្រើន រូបសំណាករាហ៊ូបានគោរពដូចជាទេវតាការពារវត្ត។
ក្បាច់រាហ៊ូមានប្រភពដើមពីរឿងព្រេង «កូរសមុទ្រទឹកដោះ» ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ រឿងដំណាលថា រាហ៊ូជាយក្សមួយរូបបានក្លែងខ្លួនលាយឡំក្នុងចំណោមពួកទេវតា ដើម្បីលួចផឹកទឹក ទឹកអម្រឹត ឱ្យបានអមតៈ ប៉ុន្តែបានព្រះច័ន្ទ និងព្រះអាទិត្យដឹងទាន់ ហើយក៏ទូលព្រះវិស្ណុ។ ព្រះអង្គបានយកព្រះខ័នកាត់រាហ៊ូជា ២ កំណាត់។ ដោយសារបានផឹកទឹកអម្រឹតខ្លះរួចមកហើយ ផ្នែកក្បាលរបស់រាហ៊ូមិនស្លាប់ឡើយ ហើយក្លាយជាអមតៈ ដោយផ្ទុកក្តីខឹងសម្បាយ៉ាងខ្លាំង។
រូបចម្លាក់ក្បាលរាហ៊ូមានដៃទាំងពីរលេបព្រះច័ន្ទបានឆ្លាក់គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។
សិប្បករ Khmer ជំនាន់ដើមបានឆ្លាក់រូបរាហ៊ូដោយលក្ខណៈពិសេសដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍៖ មានត្រឹមតែក្បាលគ្មានដងខ្លួន ភ្នែកទាំងពីរធំក្រឡោតដោយកំហឹង ព្រមទាំងមានចង្កូមស្រួចៗ និងដៃទាំងពីរចាប់យកផ្កាឈូក ឬនាគយកមកដាក់ក្នុងមាត់។
ក្បាច់រាហ៊ូតែងបានឆ្លាក់នៅចំកណ្តាលខាងមុខវត្ត ឬពីលើទ្វារចូលដ៏ឧឡារិក។ ក្នុងជំនឿសាសនា រាហ៊ូជាអាទិទេពរក្សាការពារដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិដែលយាមទ្វារចូល ទប់ស្កាត់ចង្រៃឧបទ្រព ឬខ្មោចព្រាយបិសាចមិនឱ្យចូលក្នុងទីសក្ការៈ។ បង្កប់ក្នុងនោះគឺទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅ៖ សកម្មភាពលេបត្របាក់ស្លឹកឈើផ្កា ឬនាគ តំណាងឱ្យរង្វង់ខួបនៃពេលវេលា ការកើត និង ស្លាប់ ព្រមទាំងដាស់ស្មារតីមនុស្សឱ្យដឹងពីភាពមិនទៀងទាត់នៃជីវិតមនុស្សលោក។
សិល្បៈចម្លាក់ក្បាច់រាហ៊ូឆ្លុះបញ្ចាំងនូវការលាយឡំគ្នារវាងព្រេងនិទាន ជំនឿ និងទស្សនៈរស់នៅ។
សិល្បៈចម្លាក់ក្បាច់រាហ៊ូឆ្លុះបញ្ចាំង នូវការលាយឡំគ្នារវាង ព្រេងនិទាន ជំនឿ និងទស្សនៈរស់នៅ ដែលជាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏ល្អឯកក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer។
Đờ Ni - Danh Điệp
