អាយ៉ាងជាតំបន់ពោរពេញដោយក្តីជំនឿខាងផ្លូវចិត្ត មានដូចជាអាស្រមដូនចួសឺភ្នំស្វាម (ចូវដុក) ភ្នំកឹម (ទិញបៀង) និងភ្នំតាប៉ា (ទ្រីតូង)។ល។ ដែលសុទ្ធសឹងជាកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏ល្បីឈ្មោះ ទាក់ទាញភ្ញៀវមកស្រាវជ្រាវនិងលំហែរកាយយ៉ាងច្រើនកុះករទៀតផង។ ក្នុងនោះមានវត្តព្រៃវែង ដែលជាវត្តខ្មែរ បានមានអាយុកាលយូរឆ្នាំ ស្ថិតនៅដងវិថី ត្រឹងហឹងដាវ ទីរួមស្រុកទ្រីតូង ខេត្តអាយ៉ាង។
នេះក៏ជាវត្តមួយដែលមានក្បូក្បាច់រាចនាដ៏ល្អប្រណិត ប្រកបដោយព័ណ៌លឿងយ៉ាងត្រចះត្រចង់ទូទាំងតំបន់ទ្រីតូង។
បណ្តាសមណកុដិវត្តព្រៃវែងត្រូវបានសាងខ្ពស់ផុតពីផ្ទៃដីតាមទំនៀមបុរាណខ្មែរណាមបូ។
សម្លឹងពីខាងក្រៅ វត្តមានសភាពធម្មតាណាស់ តែបើចូលទៅខាងក្នុងទីធ្លារវិញ ភ្ញៀវទេសចរណ៍នឹង ភ្ញាក់ផ្អើលដោយ ឃើញនៅចេតិយធំៗស្រស់ស្អាតមិនខុសពីវត្តខ្មែរដទៃនៅតំបន់ណាមបូនោះទេ ព្រមទាំងមានទិដ្ឋភាពស្ងប់ស្ងាត់គួរជាទីមនោរម្យពន់ពេកណាស់ វត្តត្រូវបានរចនាក្បាច់ចម្លាក់ពោរពេញដោយលក្ខណៈប្រពៃណីពុទ្ធសាសនាមហានិកាយខ្មែរ ព្រមទាំងទាក់ទាញប្រជាពុទ្ធបរិស័ទនិងភ្ញៀវទេសចណ៍ជិតឆ្ងាយយ៉ាងច្រើនកុះករអញ្ញើញមកគោរពបូជា។
ព្រះស្តូបតម្កល់អធិដ្ឋាតុអតីតព្រះឧបជ្ឈាយ៍ដែលមានសគុណក្នុងការកសាងវត្តអារម បង្កើតបានភាពទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចណ៍ជិតឆ្ងាយមកគោរពបូជា។
ព្រះវិហារមានភាពឧត្តុង្គឧត្តមបង្ហាញច្បាស់ៅស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ។ កំពូលព្រះវិហារមានរាងត្រីកោណ្ឌ ដំបូល៣ថ្នាក់ មួយថ្នាក់ៗចែកចេញជា៣ផ្ទត់ ផ្ទត់កណ្តាលរាងធំ ចំណែកផ្ទត់២សង្ខាងរាងស្មើគ្នា គ្មានកំពូលស្រួចដូចព្រះវិហារដទៃនោះទេ។ លើដំបូលមានរចនារូបជហ្វាស្រដៀងនិងកន្ទុយនាគ។ ភាពពិសេសរនៃព្រះវិហារគឺនៅតាមក្បាលសរសមានបដិមាករតូចៗជាច្រើននិងរូបគ្រុឌដៃទ្រដំបូលព្រះវិហារ។ នេះជានិម្មិតសញ្ញាដ៏ប្រចាំនៃលក្ខណៈវប្បធម៌សាសនា បង្កើតជាស្លាកស្នាមដ៏ពិសេសសម្រាប់វត្តខ្មែរណាមបូនិយាយរួម វត្តព្រៃវែងនៅទ្រីតូងអាយ៉ាងនិយាយដោយឡែក រួមចំណែកអភិរក្សអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ប្រពៃដ៏វិសេសវិសាលរបស់ខ្មែរ។
ព្រះវិហារវត្តព្រៃវែង អមជាមួយព័ត៌លឿងដ៏ត្រចះត្រចង់ និងក្បាច់ចម្លាក់ពោរពេញដយលក្ខណៈពុទ្ធសាសនាខ្មែរ។
ក៏ដូចជាវត្តខ្មែរដទៃទៀតក្នុងតំបន់ វត្តព្រៃវែងគឺជាស្ថាតបត្យកម្មប្រកបដោយលក្ខណៈវប្បធម៌ខ្មែរសុទ្ធសាធ។ ផ្តើមពីសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាម ជនរួមជាតិខ្មែរមានបំណងចង់អភិរក្សលក្ខណៈប្រពៃណីដ៏ថ្លៃថ្នូរសម្រាប់វប្បធម៌ជំនឿពុទ្ធសាសនារួមជាមួយស្មារតីឆ្ពោះទៅកាន់ធម៌សុច្ចរិតក្នុងសហគម៕
អត្ថបទនិងរូបថត៖ ចន្តា
