ទូរស័ព្: 0274 383 347
ច័ន្ទ, 9-2-26 00:23:02

ជនជាតិចិនអភិរក្សសិល្បៈចំរៀងល្ខោនបុរាណ

ជាមួយកាយសម្ហតែងតាមបែបសរុប រាល់ចង្វាក់រាំ ច្រៀងយ៉ាងរៀបរយដែលយោងតាមសម័យកាល សិល្បៈច្រៀងរាំ និងរឿងល្ខោនបុរាណគឺជាចំណីខាងស្មារតីមិនអាចខ្វះបានក្នុងជីវភាពរស់នៅនៃវប្បធម៌សហគមរបស់ជនជាតិចិន។

ដោយឡែកចំពោហជនជាតិចិននៅកាម៉ាវ លោកត្រឹងក្វេឌិញ ប្រធានគណកម្មវត្តលោកយាយធៀងហូវថាញ់ម៉ូវ (សង្កាត់២ ក្រុងកាម៉ាវ) បានរៀបរាប់មកវិញថា កាលពីឆ្នាំ១៩៧២ ការិយាល័យចំរៀងបុរាណឃុំដុងតឹម (ដែលសព្វថ្ងៃមានតីតាំងស្ថិតនៅដងវិថីហ្វាងយ៉ីវ សង្កាត់២ ក្រុងកាម៉ាវ ជាកន្លងសកម្មភាព និងបង្កើតក្រុមចម្រៀងសម្រាប់អ្នកកាប់អុសដំបូងបង្អស់របស់ជនជាតិចិននៅកាម៉ាវ។ “ជំនាន់នោះ ការបង្កើតក្រុមចម្រៀងគឺដើម្បីទិសដៅឃោសនាចលនាបងប្អូនជនជាតិចិនចូលរួមច្រៀងជាភាសាចិន។ យើងខ្ញុំក៏បានជួលគ្រូចម្រៀងមកអំពីខេត្តសុកត្រាំងឲ្យបង្ហាត់ច្រៀងដើម្បីច្រៀងបម្រើនារដូវបុណ្យថ្វាយលោកយាយ។ ថ្វីត្បិតតែដូច្នោះ ក្រុមអ្នកច្រៀងទាំងនេះគ្រាន់តែសកម្មភាពបានត្រឹម៣ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះក៏បែកខ្ចាយអស់”។

សព្វថ្ងៃនេះ ដើម្បីបម្រោះមាមីងបងប្អូនចូលរួមថ្វាយលោកយាយ គណកម្មការវត្តតែងបានអញ្ជើញបណ្តាក្រុមចម្រៀងល្ខោនបុរាណមកអំពីទីក្រុងហូជីមិញដើម្បីសម្តែង។ និយាយអំពីសិល្បៈចម្រៀងល្ខោនបុរាណនៅក្រុងសាយហ្កង ផ្សារធំ គឺគ្មានអ្នកណាមិនស្គាល់ភាពល្បីឈ្មោះនៃក្រុមចម្រៀងល្ខោនថុងញ៉ឹកក្វាងជីវនោះទេ។ សព្វថ្ងៃ ក្រុមកំពុងសកម្មភាព ដោយមានលំហូរ២យ៉ាងដ៏ឆ្នើម គឺជាផ្នែកខាងល្ខោនបែបវៀតនិងចិន។ ល្ខោនវៀតប្រើភាសាក្វាងដុង (ចម្រៀងក្វាង) ចំណែកល្ខោនចិនវិញប្រើភាសាចិនកាតាំង។

ការតុបតែងមុខត្រូវតែសិក្សាដោយប្រុងប្រយ័ត្ននូវស្គ្រីប ហើយធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់តួអង្គនីមួយៗ។

ដោយសារលក្ខណៈពិសេសរបស់ភាសា ល្ខោនបែបវៀតក៏មានភាពទាក់ទាញភ្ញៀវទស្សនាច្រើនជាង ពីព្រោះបានទស្សនាការសម្តែងល្ខោននេះក្នុងរាត្រីតែមួយ។ ទន្ទឹមនិងនោះ មានបងប្អូនជនជាតិចិនជាច្រើនចេះភាសាក្វាងដុង ទើបការចូលរួមទស្សនាអ្នកទាំងឡាយនិងបានយល់ដឹងរាល់គ្រប់អត្ថន័យក្នុងការសម្តែង។

បណ្តាសាច់រឿងល្ខោនបុរាណក្នុងការសម្តែងរបស់ជនជាតិចិន តែងបានផ្តោតលើរឿងព្រេងបុរាណរបស់ចិន មានដូចជា៖ ភុងងីឌិញ ទៀកឌិញសាង ផាងលេហ្វេ។ បន្ទាប់មកនេះ ជាមួយការលាយឡំខាងវប្បធម៌ សិល្បៈកៃលឿងណាមបូក៏ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលរាល់ការសម្តែងដែលពោរពេញដោយលក្ខណៈវៀតណាម ដូចជា៖ តឹមកាម លីធឿងគៀក...។

ដើម្បីញុំាងឲ្យកម្មវិធីសម្តែងកាន់តែមានការចាប់អារម្មណ៍ គឺត្រូវឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហាត់យ៉ាងមាត់ចត់ណាស់ដែរ។

អ្នកស្រី ត្រឹងអាញធឺ ប្រធានក្រុមល្ខោនបុរាណថុងញ៉ឹកក្វាងជីវ មានប្រសាសន៍៖ “ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលសិល្បករដ៏ជំនាញមួយរូប គឺជាការលំបាកខ្លាំងណាស់ តាំងពីរបៀបច្រៀងរហូតដល់កាយវិកាសម្តែង ក្រសែភ្នែក ទឹកមុខញញឹមសុទ្ធតែមានរៀបរៀបរយ។ ក៏ដូចជាល្ខោនហាកបូយឬក៏កៃលឿង ប្រភេទសិល្បៈប្រពៃណីនេះកំពុងត្រូវសាបសូនជាសន្សឹមៗក្នុងសហគមជនជាតិចិន ការជម្រើសបញ្ញវ័នសម្រាប់យកមកស្នបន្តក៏ជាការេពិបាកំមួយដែរ។ សព្វថ្ងៃ មានសិល្បករជាង៣០រូបក្នុងក្រុមដែលសុទ្ធសឹងជាអ្នកមានវ័យចាស់ជរា គ្រប់សមត្ថភាពដើម្បីធានាការសម្តែងក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី និងបុណ្យទានសំខាន់ៗប៉ុណ្ណោះ ដូចជាបុណ្យថ្វាយលោកយាយ លោកតាជាដើម”។

ក្នុងការប្រកបជីវភាពដ៏សែនលំបាក សិល្បករអ្នកសម្តែងល្ខោនក៏មិនមានគំនិតចង់បោះបង់អាជីពនោះដែរ ពីព្រោះសម្រាប់ពួកគាត់ ផ្នែកខាងវិស័យសិល្បៈតែងជាមោទនភាព ជាចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការអភិរក្សអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិចិនដែលរៀបច្បងគ្រប់ជំនាន់បានបន្សល់ទុកមក៕

 

អាញទឹង-ហ៊ីវងៀ

 

Tags:

ថ្មសីមា៖ “បេះដូង” ដ៏ស្ងៀមស្ងាត់នៃវត្ត Khmer

ក្នុងលំហវប្បធម៌ជំនឿនៃបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ បើព្រះវិហារជា “មុខមាត់” នៃវត្តអារាម នោះថ្មសីមាគឺជា “បេះដូង” ដែលបង្គាប់ដោយភាពស្ងៀមស្ងាត់រក្សានូវសសៃជីពចររបស់សង្គមសង្ឃផងដែរ។

សិល្បៈចម្លាក់ដ៏អស្ចារ្យនៅតាមវត្ត Khmer Nam Bộ

មានឱកលាសបានទស្សនាវត្ត Khmer ទាំងឡាយ អ្នកណាក៏ងាយនឹងលង់អារម្មណ៍ នឹងលំហសិល្បៈដ៏ចំណាប់អារម្មណ៍នេះដែរ។ រាល់ខ្នាតបន្ទាត់នីមួយៗ គឺជាចំណុចកំពូលនៃការលះបង់ និងទេពកោសល្យ ដែលសិប្បករទាំងឡាយបានផ្ញើនូវដួងព្រលឹងខាងវិស័យសិល្បៈដ៏ក្តៅគគុករបស់ខ្លួនសម្រាប់លក្ខណៈមួយៗ។ ចម្លាក់មិនត្រឹមតែបានបង្កើតសម្រស់ខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីគោលគំនិតនៃការរស់នៅប្រកបដោយសុខដុមរមនារវាងមនុស្សជាតិ ធម្មជាតិ និងសកលលោកផងដែរ។

សម្រស់ព្រះវិហារវត្តមហាទប់

បើវត្តមហាទប់ (chùa Dơi) គឺជាព្រៃព្រឹក្សាដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវិញ្ញាណក្ខន្ធនោះព្រះវិហារគឺជា “បេះដូង” ជាចំណុចគំនូសស្ថាបត្យកម្មដ៏ភ្លឺត្រចះត្រចង់ កណ្តាលពណ៌បៃតងនៃជួរដើមឈើទាលបុរាណ។ គ្រាន់តែឈរពីទីធ្លាវត្តសម្លឹងមើលទៅលើ ភ្ញៀវទេសចរអាចទទួលអារម្មណ៍បានពេញលេញនូវភាពអង់អាច ហ្មត់ចត់នៃសំណង់មួយដែលពោរពេញដោយទស្សនវិជ្ជា និងសោភ័ណភាពរបស់ជនជាតិ Khmer Nam Bộ។

ពង្រីកតម្លៃនៃតន្ត្រីពិធីរបស់ជនរួមជាតិ Hoa

និយាយដល់ពិធីបុណ្យប្រពៃណីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa មិនអាចរំលងបាននូវតន្ត្រីពិធីដែលជាកត្តាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ រួមចំណែកបង្កើតបាននូវតម្លៃ និងភាពស័ក្តិសិទ្ធិនៃពិធីជំនឿ និងវប្បធម៌។

ពុទ្ធសាសនាខេត្ត Cà Mau រួមដំណើរការជាមួយសុខុមាលភាពសង្គម

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ សមាគមពុទ្ធសាសនា Việt Nam ខេត្ត Cà Mau តែងលើកកម្ពស់តួនាទី និងទំនួលខុសត្រូវសង្គម ចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការចលនាប្រឡងប្រណាំងស្នេហាជាតិ ព្រមទាំងការងារសុខុមាលភាពសង្គម រួមចំណែកថែទាំជីវភាពរបស់បងប្អូនប្រជាជន ជាពិសេសអ្នកទន់ខ្សោយក្នុងសង្គម។

បូកសរុបលទ្ធផលនៃការប្រឡងពុទ្ធិកបឋមសិក្សា ឆ្នាំ ២០២៥ - ២០២៦

ថ្មីៗនេះ គណៈកម្មការវត្តគម្ភីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ (Xiêm Cán) ស្ថិតនៅសង្កាត់ Hiệp Thành បានរៀបចំពិធីបូកសរុប និងប្រកាសលទ្ធផលនៃប្រឡងសម្រាប់ថ្នាក់ ត្រី ទោ ឯក ក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០២៥ - ២០២៦។ នេះគឺជាព្រឹត្តិការណ៍អប់រំដ៏សំខាន់ ដែលកត់សម្គាល់នូវជំហាននៃការរីកចម្រើននៅលើដំណើរការសិក្សារៀនសូត្រធម៌វិន័យរបស់សមណសិស្ស។

យាយខ្មៅក្នុងជំនឿរបស់បងប្អូន Khmer

ពេលឈានជើងចូលក្នុងបរិវេណវត្ត Khmer បុរាណ ដូចជាវត្តមហាទប់ (chùa Dơi) ទីក្រុង Cần Thơ ឬវត្តពុតធ្លេចាស់ (Hoà Bình cũ) ខេត្ត Cà Mau និងវត្ត Khmer -ដទៃទៀត នៅក្បែរព្រះវិហារដ៏ស្កឹមស្កៃដែលតម្កល់ព្រះពុទ្ធបដិមា គេតែងជួបប្រទះឃើញអាស្រមតូចៗ សម្រាប់បូជាទេពធីតាមួយអង្គដែលមានសម្បុរខ្មៅ។ បងប្អូន Khmer តែងហៅថា "នាងខ្មៅ" ឬ "យាយខ្មៅ"។ នេះគឺជាលក្ខណៈជំនឿដ៏ពិសេសមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការលាយផ្សំយ៉ាងរលូនរវាងព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer និងជំនឿអ្នកតាម្ចាស់ស្រុក។

វត្ត Khmer រក្សាស្លាកស្នាមបដិវត្តន៍

មកដល់ភូមិអណ្តូងចេក (Đìa Chuối) ឃុំ Vĩnh Mỹ សាកសួររកវត្តអណ្ដូងចេកគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែស្គាល់។ វត្តមិនត្រឹមតែជាទីសក្ការៈបូជាខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាទីកន្លែងចិញ្ចឹមលាក់បំពួនកម្មាភិបាលបដិវត្តន៍ ក្នុងសម័យតស៊ូទាំង ២ លើក ប្រឆាំងបរទេសឈ្លានពានរបស់ជនជាតិទៀតផង។ កណ្តាលបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ វត្តលេចចេញរូបរាងយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ រក្សាទុកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏អង់អាចក្លាហាន តាមរយៈសរសៃឈើ និងក្បឿងដំបូលដែលដុះសរាយពេលវេលា។

រក្សាសម្រស់វប្បធម៌តាមរយៈកីឡាប្រពៃណី

ពិធីប្រណាំងទូក.ងរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ត្រូវបានក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ទទួលស្គាល់ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីថ្នាក់ជាតិ។ នេះមិនត្រឹមតែជាសកម្មភាពកីឡាដែលមានលក្ខណៈសហគមន៍យ៉ាងជ្រាលជ្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានអត្ថន័យពិសេសខាងវប្បធម៌ និងជំនឿវិញ្ញាណចំពោះបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ទៀតផង ។

គ្រឿងរណ្តាប់សែនព្រេន ប្រកបដោយទឹកចិត្ត

រូបភាពនៃទូកក្បូនដើមចេក ដ៏សាមញ្ញ បានក្លាយជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ជំនឿដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ជាពិសេសក្នុងពិធីបុណ្យសែនដូនតា និងពិធីបុណ្យកំសាន្តជាដើម។

សហគ្រាស - ម៉ាក