តាមធម្មតា វត្តបណ្តាវត្តខ្មែរទាំងឡាយតែងនិយមប្រើព័ណ៌លឿងលាយក្រហមដើម្បីតុបតែងលម្អ។ ថ្វីត្បិត ប្រសិនបើយើងមានឱកាសបានទៅ ទស្សនាវត្តស្វាយសនៅតំបន់បៃនូយ ខេត្តអាងយ៉ាង យើងនឹងមានការភ្ញាក់ផ្អើលជាក់ជាមិនខាន ដោយព្រះវិហារនិងកុដិ សាលានានារបស់វត្តនេះសុទ្ធតែត្រូវបានលាបព័ណ៌ផ្កាឈូកគួរឲ្យចំណាប់អារម្មណ៍។
សំណង់ព្រះវិហារអមដោយព័ណ៌ផ្កាឈូកដ៏ស្រស់ស្អាត។
វត្តស្វាយស កសាងនូវឆ្នាំ១៨៦០ មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំនូយតូ ស្រុកទ្រីតូង ខេត្តអាងយ៉ាង។ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ចៅទី ចៅអធិការវត្តស្វាយស មានថេរដីការ៖ “មុនឆ្នាំ១៩៧៥ វត្តមានទីតាំងដំបូងស្ថិតនៅជើងភ្នំកូតូ តែដោយសារសង្គ្រាមដុតបំផ្លាញ ទើបវត្តត្រូវរើមកកណ្តាលស្រែវិញដើម្បីធានាទីតាំងសម្រាប់សកម្មភាពជំនឿសាសនារបស់ព្រះសង្ឃនិងប្រជាពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរនៅភូមិភាគ។ បើគិតចាប់ពីពេលនោះ វត្តស្វាយស ជាវត្តដែលត្រូវបានកសាងតាំងពីដំបូងគេនៅតំបន់ដែនដីខេត្តអាងយ៉ាង”។
ឧបដ្ឋានសាលា ទើបកសាងសម្រេចថ្មីបន្ទាប់ពីគ្រោះអាគ្គីភ័យបានកើតឡើង។
វត្តស្វាយស ប្រកបដោយទេសភាពមនោរម្យគួរឲ្យជ្រះថ្លា ខាងមុខព្រះវិហារមានស្រះមួយដ៏ធំ ចំណែកក្នុងបរិវេណថែមទាំងដើមឈើបុរាណធំៗជាច្រើនផ្តល់នូវម្លប់ដ៏ត្រជាក់ បង្កើតបានបរិយាកាសដ៏ស្ងៀមស្ងាត់សម្រាប់ភ្ញៀវទស្សនាទាំងឡាយអញ្ជើញទស្សនានិងគោរពបូជា លំហែរ កាយបន្ទាប់ពីពលកម្មនឿយហត់។
ដោយបានដឹងថា វត្តស្វាយស ក៏ជាវត្តខ្មែរដែលមានរក្សាគម្ពីរសត្រាស្លឹករឹតបុរាណដ៏ច្រើនទៀតផង។ ហើយវត្តស្វាយសក៏ជាទីតាំងតែមួយគត់របស់ខេត្តអាងយ៉ាងដែលមានបង្រៀនខាងចារសត្រាស្លឹករឹតសម្រាប់ព្រះសង្ឃក្នុងនិងក្រៅខេត្តចូលរួមសិក្សា ក្នុងនោះព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ចៅទី ព្រះអង្គជាអ្នកបង្ហាត់ដោយផ្ទាល់។
វត្តស្វាយស ជាកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលព្រះសង្ឃខាងបំណិនចារគម្ពីរសត្រាស្លឹករឹតតែមួយគត់នៅអាងយ៉ាង។ (ក្នុងរូបថត៖ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ចៅទី ចៅអធិការវត្តស្វាយស ឧទ្ទេសនាមអំពីក្បួនចារគម្ពីរសត្រាស្លឹករឹត)។
ឆ្នាំ២០១៥ ឧបដ្ឋានសាលាវត្តស្វាយសជួបគ្រោះអាគ្គីភ័យ តែមិនប៉ះពាល់ដល់គម្ពីរសត្រាស្លឹករឹតនោះទេ។ បន្ទាប់គ្រោះអាគ្គីបណ្តោយឲ្យមានការខូចខាត ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ចៅទី ក៏ចាប់ផ្តើមកសាងថ្មីនៅបណ្តាសមិទ្ធផលមួយចំនួន ក្នុងនោះមានព្រះវិហារ ដោយរំលេចព័ណ៌ផ្កាឈូកដ៏ស្រស់ស្អាត បង្កើតជាសម្រស់ថ្មី ប្លែកភ្នែកបន្ទាប់ពីរងគ្រោះអាគ្គីភ័យកើតឡើង៕
សមណកុដិនៃវត្តស្វាយស។
ព្រះពុទ្ធបដិមាករទ្រង់ប្រសូត្រ ដែលបានកសាងក្នុងបរិវេណនៃវត្តស្វាយស។
ខាងមុខព្រះវិហារវត្តស្វាយស មានស្រះមួយដ៏ធំនិងមានដើមឈើបុរាណធំៗជាច្រើនផ្តល់ម្លប់ត្រជាក់ បង្កើតបានជាទេសភាពយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ទៀតផង។
អត្ថបទនិងរូបថត៖ ចន្តា
