ទូរស័ព្: 0274 383 347
អាទិត្យ, 8-2-26 22:55:35

មកទស្សនាវត្តខ្មែរនៅតំបន់ព្រំដែន

An Giang ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាខេត្តដែលជនរួមជាតិខ្មែររស់នៅយូរជំនាន់ ហើយក៏ជាខេត្តមួយដែលមានវត្តខ្មែរយ៉ាងច្រើនផងដែរ (ឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ បន្ទាប់ពីខេត្ត Trà Vinh, Sóc Trăng និង Kiên Giang)។ រស់នៅប្រមូលផ្តុំច្រើនបំផុតនៅស្រុក Tri Tôn និង Tịn Biên ដែលមានទាំងអស់វត្តជិត៧០វត្ត។ វត្តនិមួយៗមិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពបុរាណរៀង ៗខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកន្លែងរក្សានូវតម្លៃវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលរបស់ជនជាតិខ្មែរណាមបូនិយាយរួម និងវត្តរាជទស្សនារាម ស្តេចទត ផងដែរ។

ស្ថាបត្យកម្មនៃព្រះវិហារវត្តរាជទស្សនា ស្តេចទត។

វត្តស្តេចទត ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៨០ មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិ Vĩnh Hạ ឃុំ Vĩnh Trung ស្រុក Tịnh Biên ហើយក៏ជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តខ្មែរដែលមានផ្ទៃដីធំទូលាយគួរសម បើប្រៀបជាមួយបណ្តាវត្តខ្មែរដទៃទៀតរបស់ស្រុក ព្រមទាំងមានសំណង់ស្ថាបត្យកម្មប្រកបដោយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទខ្មែរ។ ដោយបានដឹងថា វត្តរាជទស្សនារាម ស្តេចទត ក៏ជាកន្លែងប្រឡងធម្មវិន័យ បាលី និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរសម្រាប់ព្រះសង្ឃ និងកូនក្មួជនរួមជាតិខ្មែរប្រចាំឆ្នាំនៅតំបន់ព្រំដែននេះផងដែរ។ 

ចំណាប់អារម្មណ៏ដំបូងពេលចូលដល់ទីធ្លារវត្តស្តេចទត គឺបណ្តាបដិមាករសាវ័កឈរប្រថាប់ទាំងសង្ខាងផ្លូវ ហាក់បីដូចជាចាំទទួលស្វាគមន៍ពុទ្ធបរិស័ទជិតឆ្ងាយមកគោរពបូជា។

ក្រៅពីនោះ វត្តរាជទស្សនារាម  ស្តេចទត ថែមទាំងសម្បូរស្ថាបត្យកម្មវិសេសវិសាល បង្កើតបាននូវចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ជិតឆ្ងាយ ដែលបានអញ្ជើញមកទស្សនា គោរពបូជាវត្ត។ 

ព្រះពុទ្ធបដិមាករដ៏ធំមហិមា គង់ព្រះថាប់លើផ្កាឈូក បង្កើតនូវភាពអស្ចារ្យគួរជាទីជ្រះថ្លាក្រៃលែង។ 

ដំបូងចូល​ដល់​ទីធ្លារ​វត្ត​ យើង​នឹងបានឃើញនៅបណ្តាបដិមាករជាសាវ័កព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ​ឈរ​ព្រះថាប់តាមសង្ខាង​ផ្លូវ ហាក់បី​ដូច​ជា​ស្វាគមន៍​ពុទ្ធបរិស័ទ​ជិត​​ឆ្ងាយ​ដែលបានអញ្ជើញមក​ទស្សនា គោរពបូជា។ ទន្ទឹមនិងនោះផងដែរ ក៏មានព្រះពុទ្ធបដិមាករយ៉ាងធំមហិមា គង់លើបល្ល័ង្កផ្កាឈូក ហើយហ៊ុំព័ទ្ធដោយរូបបដិមាករសាវ័កជាច្រើនអង្គ បង្កើតបានជាសក្ការៈដ៏ពិសិដ្ឋថ្លៃថ្លា។ 

គន្ធកុដិចេតិយ​​ត្រូវ​បាន​កសាង​​តាមបែបលក្ខណៈ​ស្ថាបត្យកម្ម​នៃ​ផ្ទះ​រត​បុរាណ​នៅ​វត្ត​ ស្តេច​ទត។ 

វត្ត​រាជទស្សនា ស្តេចទត ​មិន​ត្រឹមប្រកបដោយ​តម្លៃផ្នែក​ខាង​ជំនឿ​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​ ព្រមទាំងជា​កន្លែង​សម្រាប់​សកម្មភាព​សាសនា​របស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ​ខ្មែរ​នៅភូមិភាគ​​នោះទេ ​ថែមទាំង​ជា​មណ្ឌល​សម្រាប់​សកម្មភាព​វប្បធម៌​សហគមន៍ ជា​កន្លែង​ទេសចរណ៍​ផ្លូវចិត្ត ​មិនអាចមើលរំលងសម្រាប់​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​គ្រប់​ទិសទី​ដែល​បានអញ្ជើញមកកាន់តំបន់​ព្រំដែននៃខេត្ត An Giang ៕ 

 

អត្ថបទនិងរូបថត៖ ចន្តា

Tags:

ថ្មសីមា៖ “បេះដូង” ដ៏ស្ងៀមស្ងាត់នៃវត្ត Khmer

ក្នុងលំហវប្បធម៌ជំនឿនៃបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ បើព្រះវិហារជា “មុខមាត់” នៃវត្តអារាម នោះថ្មសីមាគឺជា “បេះដូង” ដែលបង្គាប់ដោយភាពស្ងៀមស្ងាត់រក្សានូវសសៃជីពចររបស់សង្គមសង្ឃផងដែរ។

សិល្បៈចម្លាក់ដ៏អស្ចារ្យនៅតាមវត្ត Khmer Nam Bộ

មានឱកលាសបានទស្សនាវត្ត Khmer ទាំងឡាយ អ្នកណាក៏ងាយនឹងលង់អារម្មណ៍ នឹងលំហសិល្បៈដ៏ចំណាប់អារម្មណ៍នេះដែរ។ រាល់ខ្នាតបន្ទាត់នីមួយៗ គឺជាចំណុចកំពូលនៃការលះបង់ និងទេពកោសល្យ ដែលសិប្បករទាំងឡាយបានផ្ញើនូវដួងព្រលឹងខាងវិស័យសិល្បៈដ៏ក្តៅគគុករបស់ខ្លួនសម្រាប់លក្ខណៈមួយៗ។ ចម្លាក់មិនត្រឹមតែបានបង្កើតសម្រស់ខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីគោលគំនិតនៃការរស់នៅប្រកបដោយសុខដុមរមនារវាងមនុស្សជាតិ ធម្មជាតិ និងសកលលោកផងដែរ។

សម្រស់ព្រះវិហារវត្តមហាទប់

បើវត្តមហាទប់ (chùa Dơi) គឺជាព្រៃព្រឹក្សាដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវិញ្ញាណក្ខន្ធនោះព្រះវិហារគឺជា “បេះដូង” ជាចំណុចគំនូសស្ថាបត្យកម្មដ៏ភ្លឺត្រចះត្រចង់ កណ្តាលពណ៌បៃតងនៃជួរដើមឈើទាលបុរាណ។ គ្រាន់តែឈរពីទីធ្លាវត្តសម្លឹងមើលទៅលើ ភ្ញៀវទេសចរអាចទទួលអារម្មណ៍បានពេញលេញនូវភាពអង់អាច ហ្មត់ចត់នៃសំណង់មួយដែលពោរពេញដោយទស្សនវិជ្ជា និងសោភ័ណភាពរបស់ជនជាតិ Khmer Nam Bộ។

ពង្រីកតម្លៃនៃតន្ត្រីពិធីរបស់ជនរួមជាតិ Hoa

និយាយដល់ពិធីបុណ្យប្រពៃណីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa មិនអាចរំលងបាននូវតន្ត្រីពិធីដែលជាកត្តាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ រួមចំណែកបង្កើតបាននូវតម្លៃ និងភាពស័ក្តិសិទ្ធិនៃពិធីជំនឿ និងវប្បធម៌។

ពុទ្ធសាសនាខេត្ត Cà Mau រួមដំណើរការជាមួយសុខុមាលភាពសង្គម

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ សមាគមពុទ្ធសាសនា Việt Nam ខេត្ត Cà Mau តែងលើកកម្ពស់តួនាទី និងទំនួលខុសត្រូវសង្គម ចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការចលនាប្រឡងប្រណាំងស្នេហាជាតិ ព្រមទាំងការងារសុខុមាលភាពសង្គម រួមចំណែកថែទាំជីវភាពរបស់បងប្អូនប្រជាជន ជាពិសេសអ្នកទន់ខ្សោយក្នុងសង្គម។

បូកសរុបលទ្ធផលនៃការប្រឡងពុទ្ធិកបឋមសិក្សា ឆ្នាំ ២០២៥ - ២០២៦

ថ្មីៗនេះ គណៈកម្មការវត្តគម្ភីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ (Xiêm Cán) ស្ថិតនៅសង្កាត់ Hiệp Thành បានរៀបចំពិធីបូកសរុប និងប្រកាសលទ្ធផលនៃប្រឡងសម្រាប់ថ្នាក់ ត្រី ទោ ឯក ក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០២៥ - ២០២៦។ នេះគឺជាព្រឹត្តិការណ៍អប់រំដ៏សំខាន់ ដែលកត់សម្គាល់នូវជំហាននៃការរីកចម្រើននៅលើដំណើរការសិក្សារៀនសូត្រធម៌វិន័យរបស់សមណសិស្ស។

យាយខ្មៅក្នុងជំនឿរបស់បងប្អូន Khmer

ពេលឈានជើងចូលក្នុងបរិវេណវត្ត Khmer បុរាណ ដូចជាវត្តមហាទប់ (chùa Dơi) ទីក្រុង Cần Thơ ឬវត្តពុតធ្លេចាស់ (Hoà Bình cũ) ខេត្ត Cà Mau និងវត្ត Khmer -ដទៃទៀត នៅក្បែរព្រះវិហារដ៏ស្កឹមស្កៃដែលតម្កល់ព្រះពុទ្ធបដិមា គេតែងជួបប្រទះឃើញអាស្រមតូចៗ សម្រាប់បូជាទេពធីតាមួយអង្គដែលមានសម្បុរខ្មៅ។ បងប្អូន Khmer តែងហៅថា "នាងខ្មៅ" ឬ "យាយខ្មៅ"។ នេះគឺជាលក្ខណៈជំនឿដ៏ពិសេសមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការលាយផ្សំយ៉ាងរលូនរវាងព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer និងជំនឿអ្នកតាម្ចាស់ស្រុក។

វត្ត Khmer រក្សាស្លាកស្នាមបដិវត្តន៍

មកដល់ភូមិអណ្តូងចេក (Đìa Chuối) ឃុំ Vĩnh Mỹ សាកសួររកវត្តអណ្ដូងចេកគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែស្គាល់។ វត្តមិនត្រឹមតែជាទីសក្ការៈបូជាខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាទីកន្លែងចិញ្ចឹមលាក់បំពួនកម្មាភិបាលបដិវត្តន៍ ក្នុងសម័យតស៊ូទាំង ២ លើក ប្រឆាំងបរទេសឈ្លានពានរបស់ជនជាតិទៀតផង។ កណ្តាលបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ វត្តលេចចេញរូបរាងយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ រក្សាទុកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏អង់អាចក្លាហាន តាមរយៈសរសៃឈើ និងក្បឿងដំបូលដែលដុះសរាយពេលវេលា។

រក្សាសម្រស់វប្បធម៌តាមរយៈកីឡាប្រពៃណី

ពិធីប្រណាំងទូក.ងរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ត្រូវបានក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ទទួលស្គាល់ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីថ្នាក់ជាតិ។ នេះមិនត្រឹមតែជាសកម្មភាពកីឡាដែលមានលក្ខណៈសហគមន៍យ៉ាងជ្រាលជ្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានអត្ថន័យពិសេសខាងវប្បធម៌ និងជំនឿវិញ្ញាណចំពោះបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ទៀតផង ។

គ្រឿងរណ្តាប់សែនព្រេន ប្រកបដោយទឹកចិត្ត

រូបភាពនៃទូកក្បូនដើមចេក ដ៏សាមញ្ញ បានក្លាយជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ជំនឿដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ជាពិសេសក្នុងពិធីបុណ្យសែនដូនតា និងពិធីបុណ្យកំសាន្តជាដើម។

សហគ្រាស - ម៉ាក