ទូរស័ព្: 0274 383 347
អាទិត្យ, 26-7-26 14:07:16

សម្បូរបែបនៃស្ថាបត្យកម្មទីតាំងគោរពបូជា

បច្ចុប្បន្ន ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានសាសនាសំខាន់ៗចំនួន៦សាសនា ដែលកំពុងដំណើរការយ៉ាងស្របច្បាប់ រួមមាន៖ ព្រះពុទ្ធសាសនា កាតូលិក ដំណឹងល្អ Cào Đài, Phật giáo Hoà Hảo, Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam ដោយមានបរិស័ទប្រមាណជាង៣៧០នាក់។ ស្ទើតែគ្រប់ភូមិភាគទូទាំងខេត្តសុទ្ធតែមានទីតាំងសម្រាប់គោរពបូជាតាមជំនឿនៃសាសនារបស់ខ្លួន ហើយរាល់ទីតាំងនីមួយៗក៏មានលក្ខណៈស្ថា បត្យកម្មដាច់ដោយឡែករបស់ខ្លួនផងដែរ។

ឧបដ្ឋានសាលានៃវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ក្រុង Cà Mau ជាវត្តកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ត្រូវបានកសាងយ៉ាងល្អប្រណិត។

ក្នុងនោះ វត្តឧត្តរនិកាយតែងត្រូវបានកសាងបែរមុខទៅទិសខាងត្បូង ធ្វើពីឈើមានតម្លៃ រួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយឥដ្ឋ ថ្ម ខ្សាច់ និងក្បឿង។ ដំបូលវិហារមានរាងដូចនំទៀន ដោយមានដំបូល៤ជ្រុងធំទូលាយ រាងដូចកាំបិតស្រួច ជ្រុងស្មើ និង កោងថ្នមៗ និងស្រស់ស្អាត។ ដំបូលវិហារប្រក់ក្បឿងតាមរបៀបវិជ្ជមាន អាវិជ្ជមានអាសនៈខាងក្នុងវិហារមានរូបសត្វដ៏ ពិសិដ្ឋៗចំនួនបួន។

 វិហារកាវដាយនៅសង្កាត់៥ ក្រុង Cà Mau។

ចំណែកវត្តដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវា Khmer វិញ បែរមុខទៅទិសខាងកើត ព្រះវិហារមានទ្វារ៤ទិសជាប្រចាំ ទ្វារខាងមុខវិហារ២ និងខាងក្រោយ២ និងមានបង្អួចតាមជញ្ជាំងសង្ខាង ហើយមានរាជវត្តជុះវិញព្រះវិហារ។ ខ្លោងទ្វារត្រូវបានកសាងតាមឯកសណ្ធានកំពូលចេតិយ ចាប់ពី១ - ៥កំពូល ឬក៏មានច្រើនតម្រួតលើគ្នា ខាងមុខខ្លោទ្វារមានរូបសត្វតោ ឬក៏ក៏សត្វពស់នាគរាជជាដើម ចំណែកខាងលើដំពូល​ និងក្បាលសរស គល់សរស ទ្វារ ធ្នឹមទទឹង ពិដាន​ជញ្ជាំងពោលគឺសុទ្ធតែត្រូវបានចម្លាក់ក្បាច់ និងរូបគំនូរស្តីជីវប្រវត្តិរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

វត្ត Quang Đế របស់ជនជាតិ Hoa នៅសង្កាត់២ ក្រុង Cà Mau។

រីឯកស្តីវិហាយកាវដាយវិញត្រូវបានសាងឡើងដោយចំណុចសំខាន់ៗជាមូលដ្ឋានចំនួន៣ គឺ៖ ខាងមុខ (Hiệp Thiên Đài), រួមមានជាន់សម្រាប់ដាក់កណ្តឹងចំនួន២ឯជាន់កណ្តាក (Cửu Trung Đài) ដេលជាទីតាំងសម្រាប់សកម្មភាពសាសនា។ ចំណែកខាងក្រោយ (Bát Quái Đài) ជាកន្លែងសម្រាប់គោរពបូជាអាទិទេព និងមានក្បូរក្បាច់រចនាទាំងឡាយដែលចម្រុះដោយពណ៌យ៉ាងល្អប្រណិតទៀតផង។

ស្ថាបត្យកម្មនៃវិហារ Bảo Lộc ស្ថិតនៅសង្កាត់៦ ក្រុង Cà Mau។

ចំណែកសាសនាកាតូលិកនៅ Cà Mau សព្វថ្ងៃបណ្តាទីតាំងសម្រាប់គោរពបូជាទាំងនេះត្រូវបានរចនាតាមលក្ខណៈនៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្រចាំរបស់វិហារទាំងឡាយនៅនៅអឺរ៉ុប។ ខាងមុខមានកំពូល២រាងកណ្តឹងយ៉ាងខ្ពស់ស្រួច ផ្នែកកណ្តាលមានកំពូលរាងចេតិយទាបជាង ចំណែកខាងលើកំពូលវិញមានភ្ជាប់រូបឆ្កាងព្រះយ៉េស៊ូដើម្បីបង្កើតភាពលេចធ្លោ។ បណ្តាវិហារ ទាំងឡាយប្រកបដោយស្ថាបត្យកម្មតាមបែបលក្ខណៈលោកខាងលិច និងការតុបតែងបែបទំនើប។ វិហារជាធម្មតាមានទំហំធំទូលាយសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវ និងចាត់តាំងសកម្មភាពនិយមសាសនា។​ មានវិហារមួយចំនួនត្រូវបានកសាងតាមលក្ខណៈស្ថាបត្យ កម្មអាស៊ី និងអឺរ៉ុប បង្កើតបាននូវចំណាប់អារម្មណ៍ទៀតផង៕

Huỳnh Lâm

Tags:

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ភាពឱឡារិកនៃពិធីស្រង់ព្រះ

នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋ និងរីករាយនៃថ្ងៃបុណ្យវិសាខបូជា ព្រះពុទ្ធសរាជ ២៥៧០ មានពិធីមួយដែលនៅតាមវត្តណាក្តីក៏មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវបានមនុស្សគ្រប់រូបចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងទន្ទឹងរង់ចាំជានិច្ច នោះគឺពិធីស្រង់ព្រះ។

រក្សាភាពស្រស់ស្អាតនៃស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណី

សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer វត្តអារាមគឺជា "បេះដូង" របស់ភូមិស្រុក។ ប្រសិនបើព្រះវិហារជាកន្លែងដ៏ពិសិដ្ឋបំផុតនោះគឺបណ្តាសំណង់ផ្សេងៗដទៃទៀតដូចជាខ្លោងទ្វារ និងរបង។ល។ គឺសុទ្ធសឹងជាជាមុខមាត់ ជាព្រំដែនដ៏ពិសិដ្ឋសម្រាប់ការរាំងស្កាត់រវាងការរស់នៅធម្មតាជាមួយនឹងលោកិយចេញពីអាណាចក្របរិសុទ្ធនៃវត្តអារាមនីមួយៗផងដែរ។ វត្តព្រែកពក (Đồng Tranh) ភូមិ Đồng Tranh ឃុំ Vĩnh Thuận ខេត្ត An Giang គឺជាឧទាហរណ៍យ៉ាងច្បាស់លាស់មួយ។

បុណ្យពុទ្ធាភិសេក៖ សម្រស់វប្បធម៌ខាងជំនឿផ្លូវចិត្តរបស់ជនរួមជាតិ Khmer

ក្នុងជីវភាពជំនឿខាងផ្លូវចិត្តរបស់ជនរួមជាតិ Khmer វត្តអារាម និងព្រះពុទ្ធរូប មិនត្រឹមតែជាជានិមិត្តរូបនៃសាសនូបត្ថម្ភប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាព្រលឹងនៃភូមិស្រុកទៀតផង។ ក្នុងនោះ បុណ្យពុទ្ធាភិសេក គឺជាពិធីបុណ្យមួយយ៉ាងសំខាន់ ដែលបង្ហាញពីសេចក្តីគោរពបូជាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ប្រជាជនចំពោះព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់។

អភិរក្សនិងពង្រីកអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer

ការអភិរក្សនិងពង្រីកអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer គឺជាសារៈដ៏សំខាន់មួយក្នុងយុគសម័យទំនើបនៃពេលបច្ចុវប្បន្ននេះផងដែរ ។

អភិរក្សវប្បធម៌ Khmer ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសេចក្តីសម្រេចលេខ ៨០

នៅ Cà Mau ការអភិរក្សវប្បធម៌ Khmer ដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយសេចក្តីសម្រេចលេខ ៨០/NQ-CP (ស្តីពីទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច-សង្គមនៃតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ) កំពុងត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងសកម្ម ដើម្បីធានាវប្បធម៌មិនត្រឹមតែបម្រើជាមូលដ្ឋានគ្រឹះខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជា "បង្អែក" សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពផងដែរ។

ពង្រីកប្រពៃណីសាមគ្គីក្នុងសហគមន៍ជនជាតិ Hoa

ស្មារតីសាមគ្គី និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងសហគមន៍ជនជាតិ Hoa ជាប្រពៃណីដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ បានក្លាយជាលក្ខណៈប្រពៃដ៏ល្អស្អាតផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថែមទៀតដោយយោងតាមការជាក់ស្តែងថា គ្រប់ទីកន្លែងដែលមានសហគមន៍ជនជាតិ Hoa រស់នៅតែងមានទីសក្ការៈបូជាដូនតាបុព្វការីជន (ទីសក្ការៈបូជាគ្រួសារ) ដើម្បីថែរក្សាវប្បធម៌របស់ពួកគេ ព្រមទាំងពង្រីកប្រពៃណីសាមគ្គីនេះ។

បណ្តាពិធីដ៏កិច្ចដ៏ពិសិដ្ឋក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី

ពេលដែលផ្កាលឿងរាជកំពុងរីកបង្អួតសម្រស់តាមដងផ្លូវភូមិស្រុក អបជាមួយសូរសម្លេង ស្គរឆៃយ៉ាំ និងតន្រ្តីពិណពាទ្យបន្លឺឡើងយ៉ាងពិរោះរន្តំ ក៏ជាឱកាសដែលបងប្អូន Khmer Nam Bộ រីករាយស្វាគមន៍ទទួលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលជាពិធីបុណ្យពោពេញដោយពណ៌សម្បុរវប្បធម៌ពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer សុទ្ធសាធ។ មិនត្រឹមតែជាពេលវេលាផ្លាស់ប្តូររវាងរដូវប្រាំងនិងរដូវវស្សាប៉ុណ្ណោះទេ នេះក៏ជាឱកាសសម្រាប់កូនចៅម្នាក់ៗវិលមករកស្រុកកំណើតវិញ តាមរយៈពិធីបុណ្យតាមជំនឿសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅ។

សហគ្រាស - ម៉ាក