ក្នុងជីវភាពជំនឿខាងផ្លូវចិត្តរបស់ជនរួមជាតិ Khmer វត្តអារាម និងព្រះពុទ្ធរូប មិនត្រឹមតែជាជានិមិត្តរូបនៃសាសនូបត្ថម្ភប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាព្រលឹងនៃភូមិស្រុកទៀតផង។ ក្នុងនោះ បុណ្យពុទ្ធាភិសេក គឺជាពិធីបុណ្យមួយយ៉ាងសំខាន់ ដែលបង្ហាញពីសេចក្តីគោរពបូជាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ប្រជាជនចំពោះព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់។
ព្រះសង្ឃសម្តែងព្រះបរឹត្ត និងប្រារព្ធពិធីពុទ្ធាភិសេកតាមកិច្ចនិយមសាសនា។
បុណ្យនេះត្រូវបានសហគមន៍ និងម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំយ៉ាងហ្មត់ចត់ ដោយមានរតនបល្ល័ង្កពុទ្ធរូបដែលបានតុបតែងយ៉ាងស្រស់ស្អាត មានទាំងព្រះបត់ដែលរៀបរាប់ពីពុទ្ធប្រវត្តិ ទៀន ធូប ភ្ញីផ្កា ស្លម្លូ ព្រមទាំងគ្រឿងសក្ការបូជាតាមប្រពៃណី។ ជាពិសេស ស្លាធម៌ និង ឆព្វណ្ណរង្សី បានបង្កើតនូវបរិយាកាសដ៏សក្ការៈ និងកក់ក្តៅយ៉ាងក្រៃលែង។
បុណ្យពុទ្ធាភិសេក បានប្រារព្ធឡើងនៅពេលដែលគ្រួសារជាវព្រះពុទ្ធរូបថ្មីមកតម្កល់បូជានៅតាមផ្ទះ ឬនៅពេលដែលសំណង់សក្ការបូជាណាមួយនៅក្នុងវត្តអារាមបានកសាងសម្រេច និងប្រារព្ធពិធីសម្ពោធឆ្លង។ នេះត្រូវបានចាត់ជាពិធី "អធិដ្ឋាន" អរិយធម៌ ដើម្បីនិមន្តព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធមកគង់ប្រថាប់លើព្រះពុទ្ធរូប សំដៅបួងសួងសុំសេចក្តីសុខសាន្ត និងប្រោះព្រំថែរក្សាដល់គ្រួសារ និងភូមិស្រុក។
ជាមួយផ្សែងធូបរសាត់អណ្តែតតាមខ្យល់ ព្រះសង្ឃគ្រប់ព្រះអង្គបានសូត្រធម៌ចម្រើនព្រះបរិត្តបួងសួងសុំសេចក្តីសុខ និងធ្វើពិធីស្រោចស្រពទឹកមន្ត (ពុទ្ធមន្ត) យ៉ាងសមរម្យ។ នៅជុំវិញនោះ ពុទ្ធបរិស័ទជាមួយសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី គ្រងស្បៃក្រមាពណ៌ស បានលើកដៃប្រណមសំពះដោយសេចក្តីជ្រះថ្លាចំពោះព្រះពុទ្ធរូប ដើម្បីថែរក្សា និងបន្តវេននូវតម្លៃវប្បធម៌ និងសីលធម៌ដ៏ល្អផូរផង់ពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។
ពុទ្ធបរិស័ទចូលរួមអនុមោទនាក្នុងពិធីបុណ្យពុទ្ធាភិសេក។
ពិធីបុណ្យពុទ្ធាភិសេក ក៏ជាឱកាសមួយដើម្បីឱ្យបងប្អូនភូមិផងរបងជាមួយ រៀបចំភេសជ្ជៈ និងចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃ។ វត្តមានរបស់សហគមន៍ទោះបីជាស្ថិតនៅក្នុងលំហដ៏តូចចង្អៀត ប៉ុន្តែពោរពេញទៅដោយសេចក្តីរាប់អាន បានធ្វើឱ្យចំណងសាមគ្គីរបស់រវាងបងប្អូនប្រជាជន Khmer កាន់តែរឹងមាំទ្វេឡើង។ បន្ទាប់ពី ពិធីកិច្ចនិយមសាសនា គ្រប់គ្នាក៏បានបរិភោគអាហារជុំគ្នា ជជែកកំសាន្តពីការប្រកបមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងដំណើររឿងរ៉ាវផ្សេងៗនៅក្នុងភូមិស្រុក។ ស្នាមញញឹមដ៏ស្រស់ស្រាយនៅជុំវិញវង់ភោជនាហារដ៏កក់ក្តៅបន្ទាប់ពីពិធីបុណ្យបានបញ្ចប់ គឺជាភស្តុតាងសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញពីសម្រស់នៃ "សាមគ្គីភាពរវាងអ្នកភូមិផងរបងជាមួយ" តែងវត្តមានជានិច្ច។
មិនត្រឹមជាពិធីបុណ្យកិច្ចខាងសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ បុណ្យពុទ្ធាភិសេក បានរំលឹកដាស់តឿនមនុស្សគ្រប់រូបពីសីលធម៌ "ផឹកទឹកនឹកប្រភព" រស់នៅឆ្ពោះទៅរកសេចក្តីល្អ រក្សានិច្ចសីល ជីវិតថ្លៃថ្លាសាសនាផូរផង់។ ក្នុងចរន្តនៃសម័យទំនើប ពិធីបុណ្យនេះប្រៀបដូចជា "សារមន្ទីររស់" ដែលជួយថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ធ្វើឱ្យផ្ទាំងទស្សនីយភាពវប្បធម៌ចម្រុះពណ៌របស់ប្រជាជាតិវៀតណាម កាន់តែសម្បូរបែប ដែលជាកន្លែងជំនឿសាសនា និងសេចក្តីសប្បុរសបានលើកតម្កើងយ៉ាងសាមញ្ញ ប៉ុន្តែឧត្តុង្គឧត្តមក្រៃលែងជាទីបំផុត៕
Thạch Đờ Ni
